Bệnh Viện FV - Niềm tin vào Y Đức

Khởi Phát Chuyển Dạ

Chúng tôi khuyên sản phụ nên đọc kỹ tài liệu này để chuẩn bị cho mình hoặc thân nhân trước khi thực hiện thủ thuật theo dự kiến. Làm như vậy, sản phụ sẽ có lợi về mặt an toàn cũng như kết quả mong đợi của thủ thuật. Nếu có bất kỳ câu hỏi hoặc thắc mắc gì, vui lòng liên hệ với bác sĩ để được giải thích rõ ràng trước khi thực hiện thủ thuật. “Bệnh nhân có sự chuẩn bị về kiến thức sẽ đạt được kết quả tốt nhất.”

KHỞI PHÁT CHUYỂN DẠ

Khởi phát chuyển dạ là một quá trình mà bác sĩ sẽ kích thích các cơn gò tử cung giúp sản phụ sinh con qua ngã âm đạo. Có nhiều lý do để bác sĩ thực hiện khởi phát chuyển dạ, một vài lý do phổ biến là do thai quá ngày, bác sĩ cho rằng việc sinh con lúc này sẽ tốt hơn việc chờ chuyển dạ tự nhiên hoặc vỡ ối.

Một số tình trạng y khoa như cao huyết áp, tiểu đường, các vấn đề về tim hoặc phổi của sản phụ cũng có thể là nguyên nhân để bác sĩ thực hiện khởi phát chuyển dạ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy tình trạng suy thai hay thai chết lưu, cũng như nếu sản phụ sống quá xa bệnh viện hoặc có tiền sử chuyển dạ nhanh thì bác sĩ cũng có thể chỉ định thủ thuật này. Đây chỉ là một vài trong số những lý do thường gặp mà bác sĩ cần tiến hành khởi phát chuyển dạ.

Sự thành công của thủ thuật khởi phát chuyển dạ để sinh con qua ngã âm đạo sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, một trong những yếu tố đó là độ mở và độ xóa cổ tử cung. Nếu cổ tử cung của sản phụ có độ mở và độ xóa càng lớn thì khả năng sinh con qua ngã âm đạo càng cao. Bác sĩ có thể chỉ định cho sản phụ dùng thuốc để làm chín muồi cổ tử cung trước khi tiến hành khởi phát chuyển dạ.

Quy trình này thường được thực hiện tại Phòng Sinh của bệnh viện giúp bác sĩ theo dõi thai nhi trước khi tiến hành khởi phát chuyển dạ để đảm bảo tình trạng của thai nhi ổn định.

CHUẨN BỊ

Tùy thuộc vào lý do khởi phát chuyển dạ mà sản phụ có thể phải nhập viện. Bác sĩ sẽ siêu âm để xác định tình trạng của thai nhi cũng như vị trí nhau thai và cân nặng thai nhi. Bác sĩ cũng sẽ xác định tuổi thai. Sau khi thực hiện xong các khảo sát, sản phụ sẽ được đặt đường truyền tĩnh mạch để dùng thuốc. Thai nhi sẽ được theo dõi bằng máy để ghi nhận nhịp tim thai và tần suất của các cơn gò tử cung.

Bác sĩ sẽ thăm khám để xác định độ mở cổ tử cung. Điều dưỡng sẽ đo nhiệt độ, nhịp tim và huyết áp để đảm bảo tình trạng của sản phụ ổn định.

THỦ THUẬT

Có nhiều cách để khởi phát chuyển dạ, nếu cần làm chín muồi (quy trình làm mềm) cổ tử cung, bác sĩ sẽ đặt thuốc vào trong âm đạo. Thuốc này sẽ từ từ thấm vào cổ tử cung. Đồng thời, bác sĩ cũng có thể chỉ định thuốc uống để làm mềm cổ tử cung. Các loại thuốc này gọi là prostaglandins và có tác dụng tương tự như các chất tự nhiên trong cơ thể. Hai loại prostaglandins thường dùng nhất là PGE1 và PGE2 ở dạng viên, gel hoặc đặt âm đạo.

Ngoài ra cũng có các phương pháp cơ học để làm mở và mềm cổ tử cung. Phương pháp đặt ống thông Foley, ống này được đặt vào cổ tử cung để mở rộng cổ tử cung theo cách thủ công. Dụng cụ này như một quả bóng nước có đường kính khoảng 5 đến 8cm giúp làm mở và mềm từ từ cổ tử cung. Ngoài ra còn có phương pháp nong cổ tử cung gọi là tảo nong (laminaria) được đặt vào cổ tử cung để mở cổ tử cung từ từ. Các phương pháp nêu trên thường được áp dụng trong trường hợp thai quá ngày.

Khi cổ tử cung đã mềm, bác sĩ sẽ cho truyền thuốc oxytocin vào đường tĩnh mạch nhằm kích thích tử cung co thắt để chuyển dạ tự nhiên. Oxytocin sẽ được tăng liều từ từ nhằm giúp các cơn gò đủ mạnh để mở cổ tử cung.

Đôi khi thuốc có tác dụng làm mềm cổ tử cung cũng sẽ gây co thắt tử cung. Khi đó, bác sĩ có thể không cần chỉ định cho sản phụ dùng thuốc đường tĩnh mạch nếu tử cung đã co thắt và cổ tử cung đang mở dần.

Ngoài ra, bác sĩ có thể bấm ối (làm vỡ ối) để kích thích cơn gò. Đây là phương pháp hiệu quả để kích thích cơn gò và có thể được thực hiện kết hợp với các phương pháp nêu trên.

KẾT QUẢ MONG MUỐN

Như đã đề cập ở trên, không phải lúc nào thủ thuật khởi phát chuyển dạ cũng giúp sinh con qua ngã âm đạo. Đôi khi bác sĩ cần phải mổ lấy thai dù đã nỗ lực thực hiện mọi biện pháp. Sự thành công của khởi phát chuyển dạ phụ thuộc vào tình hình thực tế khi thực hiện khởi phát.

Ngoài ra, khởi phát chuyển dạ cũng có thể dẫn đến phương pháp sinh con đường âm đạo bằng thủ thuật như dùng kẹp hoặc máy hút.

Đối với cơn đau khi khởi phát chuyển dạ, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc giảm đau qua đường tĩnh mạch hoặc gây tê ngoài màng cứng/gây tê tủy sống tùy thuộc vào giai đoạn chuyển dạ của sản phụ. Tuy nhiên, bác sĩ không thể giảm đau hoàn toàn.

SAU THỦ THUẬT

Sau khi bắt đầu chuyển dạ, bác sĩ sẽ kiểm tra xem cổ tử cung của sản phụ đã mở chưa. Khởi phát chuyển dạ, nếu thành công sẽ giúp sinh con qua ngã âm đạo và nếu không thành công thì có thể phải mổ lấy thai. Thủ thuật khởi phát chuyển dạ sẽ kết thúc sau khi sản phụ sinh con, dù bằng phương pháp sinh con qua ngã âm đạo hay mổ lấy thai.

BIẾN CHỨNG CỦA THỦ THUẬT CÓ THỂ XẢY RA

Tất cả thủ thuật, bất kể mức độ phức tạp hoặc thời gian thực hiện trong bao lâu, đều có những vấn đề không lường trước có thể xảy ra ngay tức thì hoặc sau thủ thuật. Mặc dù đã thảo luận với sản phụ về những nguy cơ kể trên cũng như những nguy cơ khác có thể xảy ra, chúng tôi vẫn mong muốn sản phụ trao đổi với chúng tôi về những vấn đề mà bản thân còn cảm thấy lo ngại. Do có nhiều phương pháp khác nhau để khởi phát chuyển dạ hoặc làm mềm cổ tử cung nên các biến chứng sẽ phụ thuộc vào phương pháp thực hiện. Những biến chứng đó bao gồm, nhưng không giới hạn:

Biến chứng do prostaglandin, loại thuốc có tác dụng làm mềm hoặc chín muồi cổ tử cung:

  • Cơn gò cường tính: là tình trạng tử cung co thắt quá nhiều trong khoảng thời gian 10 phút. Tình trạng này còn kèm theo dấu hiệu cho thấy thai nhi không thể chịu được kiểu gò này. Tỷ lệ hình thành cơn gò cường tính đối với gel PGE2 là khoảng 1% nếu đặt trong âm đạo và 5% nếu đặt trong cổ tử cung. Nguy cơ của PGE1 chưa được xác định, nhưng có thể hơi cao so với PGE2;
  • Tác dụng phụ đối với sản phụ: vì thuốc được hấp thụ vào máu, nên sản phụ có thể bị tiêu chảy, sốt hoặc nôn ói. Nguy cơ này thường thấp và bác sĩ có thể chỉ định cho sản phụ dùng thuốc để kiểm soát các tác dụng phụ này;
  • Vỡ tử cung: tình trạng vỡ tử cung do PGE1 có thể xảy ra ở những sản phụ đã từng phẫu thuật tử cung. Ngoài ra, những sản phụ sử dụng PGE1 và Oxytocin để khởi phát chuyển dạ ở ba tháng giữa thai kỳ cũng có thể xảy ra tình trạng này. Nguy cơ này thường thấp và là vấn đề mà bác sĩ cần phải theo dõi rất chặt chẽ;
  • Nhiễm khuẩn: so với prostagladins, phương pháp nong cơ học như laminaria có thể tăng nguy cơ nhiễm khuẩn trong tử cung.

Biến chứng do các chất kích thích khởi phát chuyển dạ khác:

  • Oxytocin: việc sử dụng oxytocin có thể gây ra cơn gò cường tính và kèm theo dấu hiệu cho thấy thai nhi không thể chịu được kiểu gò này. Cơn gò cường tính làm vỡ tử cung cũng có thể xảy ra tuy hiếm gặp. Nguy cơ này có thể là do liều dùng oxytocin. Các nguy cơ hiếm gặp khác bao gồm nhiễm độc nước và hạ huyết áp cũng có thể xảy ra với tỉ lệ thấp;
  • Bấm ối: nguy cơ do bấm ối (làm vỡ ối) bao gồm sa dây rốn (dây rốn sa ra ngoài cổ tử cung). Biến chứng này thường dẫn đến việc mổ lấy thai. Các biến chứng khác gồm viêm màng ối (nhiễm trùng tử cung và các lớp lót của nhau thai) và chèn ép rốn. Bác sĩ sẽ theo dõi chặt chẽ các biến chứng này;
  • Tách màng ối: nguy cơ xuất huyết có thể xảy ra sau khi tách màng ối nếu nhau tiền đạo không được chẩn đoán trước (do nhau thai che phủ lỗ trong cổ tử cung). Bác sĩ sẽ siêu âm trước khi khởi phát chuyển dạ để xác định chắn chắn vị trí của nhau thai.

Thông tin trong tài liệu y khoa này chỉ dành cho mục đích thông tin và cung cấp kiến thức, không dùng thay thế cho việc đánh giá, tư vấn, chẩn đoán và điều trị y khoa của bác sĩ. Nếu có thắc mắc gì, vui lòng liên hệ với bác sĩ.