Viêm vú là gì?
Viêm vú là tình trạng vú người mẹ bị viêm do tổn thương núm vú và/hoặc do nhiễm trùng ống dẫn sữa bị tắc.
Viêm vú khá phổ biến. Khoảng 1 trong 5 phụ nữ cho con bú gặp phải tình trạng này.
Viêm vú có những triệu chứng gì?
Đôi khi viêm vú có biểu hiện nhẹ nhưng cũng có lúc biểu hiện nặng. Người mẹ có thể gặp các triệu chứng:
- Vú nhạy cảm, đau khi chạm vào và các vùng da vú bị tấy đỏ
- Vú nổi các cục đau đớn hay khó chịu.
Đôi khi viêm vú gây cảm giác như bị cúm. Mẹ có thể:
- Cảm thấy không khỏe
- Cảm thấy người nóng, lạnh kèm theo sốt
- Bị đau nhức toàn thân
- Bị đau đầu.
Khi nào cần gặp bác sĩ
- Nếu mẹ cảm thấy không khỏe hoặc vú bị đỏ, mẹ nên đi gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.
- Nếu bác sĩ chỉ định dùng thuốc kháng sinh, hãy tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn. Những loại thuốc kháng sinh này hoàn toàn an toàn khi đang cho con bú.
- Sau khi bắt đầu dùng thuốc kháng sinh, nếu mẹ không cảm thấy đỡ hơn sau 48 giờ, mẹ có thể cần phải đi khám lại.
- Mẹ có thể cần làm các xét nghiệm khác. Nếu mẹ bị viêm vú nặng, bác sĩ có thể kiểm tra xem có loại vi khuẩn cụ thể nào gây ra tình trạng này hay không. Việc này giúp bác sĩ lựa chọn đúng loại kháng sinh.
Mẹ có thể tiếp tục cho con bú
- Sữa mẹ vẫn an toàn cho con ngay cả khi mẹ bị viêm vú.
- Mẹ có thể tiếp tục cho con bú hoặc vắt sữa từ cả hai bầu vú. Điều này sẽ giúp duy trì nguồn sữa mẹ.
Phải làm gì nếu mẹ bị viêm vú
Điều quan trọng là phải chăm sóc bản thân và bầu vú ngay khi xuất hiện những dấu hiệu viêm vú đầu tiên.
- Cho con bú thường xuyên sẽ có lợi
- Một số em bé muốn bú thường xuyên hơn khi mẹ bị viêm vú. Hãy cố gắng cho bé bú theo nhu cầu của bé.
- Có thể một số bé không muốn bú bên vú bị viêm trong một thời gian. Hãy tiếp tục mời gọi và vắt sữa. Thông thường, bé sẽ sớm bắt đầu bú lại cả hai bên vú.
- Chườm mát bằng túi chườm bọc trong khăn vải và đặt lên vú sau khi cho con bú hoặc vắt sữa có thể giúp giảm viêm.
- Mẹ có thể đắp khăn ấm lên vùng bị ảnh hưởng để kích thích dòng chảy sữa mẹ trước khi cho con bú hoặc vắt sữa. Nếu sữa đã chảy ổn định thì mẹ không cần phải chườm ấm.
Mẹ có thể giúp cải thiện dòng chảy sữa mẹ
- Mẹ có thể vuốt thật nhẹ nhàng bầu vú bị viêm để giúp cải thiện dòng chảy sữa mẹ. Mẹ có thể làm việc này trong khi cho con bú, vắt sữa, hoặc khi đang tắm.
- Giữa các cữ bú, mẹ có thể vuốt nhẹ vùng bị ảnh hưởng về phía nách. Việc này giúp giảm tình trạng tích tụ dịch trong vú.
- KHÔNG cố gắng dùng máy hút sữa với lực mạnh để giải tỏa áp lực.
Giảm đau
- Chườm mát là một phương pháp tốt để giúp giảm đau.
- Mẹ có thể dùng thuốc có chứa paracetamol hoặc ibuprofen để giảm đau. Đây là những loại thuốc an toàn trong thời kỳ cho con bú.
Chăm sóc bản thân
- Uống đủ nước để không bị khát.
- Nghỉ ngơi bất cứ khi nào có thể.
- Nhờ bạn đời, gia đình hoặc bạn bè đỡ đần các công việc gia đình.
- Chăm sóc em bé: Kiểm tra xem số lượng tã (đi tiểu và đi tiêu) của bé có ở mức bình thường hay không.
Chăm sóc hai bầu vú của mẹ
- Mặc quần áo thoải mái, không gò bó.
- Tránh các tác động gây áp lực lên hai bầu vú.
- Không sử dụng áp lực mạnh từ bàn tay và ngón tay trong khi cho con bú hoặc vắt sữa.
Những nguyên nhân nào gây viêm vú?
Không phải lúc nào chúng ta cũng biết rõ nguyên nhân gây viêm vú.
Các nguyên nhân có thể khiến mẹ bị viêm vú bao gồm:
- Em bé gặp khó khăn khi bú mẹ
- Tổn thương núm vú
- Các ống dẫn sữa bị hẹp hoặc bị viêm
- Khoảng cách giữa các cữ bú quá dài khiến vú rất căng
- Đột ngột ngừng cho con bú
- Áo ngực quá chật hoặc áo có gọng gây áp lực lên bầu vú.
Làm sao để ngăn ngừa viêm vú?
Cho con bú để ngăn ngừa viêm vú
- Mẹ nên cho con bú thường xuyên. Trẻ sơ sinh thường cần bú từ 8 đến 12 lần, hoặc nhiều hơn, trong vòng 24 giờ.
- Đừng bỏ qua hoặc trì hoãn các cữ bú.
- Hãy cho bé bú cả hai vú trong mỗi lần bú. Nếu bé không bú bên vú thứ hai, hãy ưu tiên cho bé bú vú đó trước vào cữ tiếp theo.
- Đánh thức bé dậy để bé bú nếu mẹ bắt đầu cảm thấy vú quá căng.
- Nhờ điều dưỡng, hộ sinh hoặc chuyên gia tư vấn về sữa mẹ kiểm tra xem bé đã ngậm bắt vú đúng cách và bú tốt chưa.
- Tránh cho bé uống sữa công thức hoặc các chất lỏng khác, trừ khi có chỉ định từ điều dưỡng, hộ sinh hoặc bác sĩ.
Vắt sữa để phòng Viêm vú
- Nếu mẹ vẫn cảm thấy vú còn căng sau khi cho bú, hãy vắt vừa đủ sữa để cảm thấy thoải mái.
- Nếu bé chưa muốn bú, hãy vắt một lượng sữa vừa phải để giảm bớt cảm giác căng tức.
- Nếu mẹ đang sử dụng máy hút sữa, hãy kiểm tra kích thước phễu hút sữa để đảm bảo không gây ra bất kỳ tổn thương nào cho núm vú hoặc bầu vú.
- Hãy tham vấn chuyên gia tư vấn về sữa mẹ nếu mẹ nghi ngờ máy hút sữa đang gây ra vấn đề cho mình.
