Phát hiện nang xương hàm lớn sau một lần đau răng, người đàn ông Ukraine đi khám nhiều nơi suốt 6 tháng trước khi đến Bệnh viện FV. Bác sĩ lựa chọn điều trị theo hai giai đoạn nhằm bảo tồn xương hàm và các răng liên quan đến nang xương hàm.
TS.BS Nguyễn Thanh Tùng tư vấn cho bệnh nhân về phương pháp điều trị bảo tồn.
Hành trình 6 tháng tìm nơi điều trị nang xương hàm
Anh Bohdan Vasiluk, 37 tuổi, quốc tịch Ukraine, đang sống tại Đà Nẵng, đi khám nha khoa vì thấy đau răng. Sau khi chụp X-quang, bác sĩ phát hiện một tổn thương dạng nang lớn trong xương hàm dưới.
Do tổn thương vượt quá khả năng xử lý, bác sĩ khuyên anh nên tìm đến nơi có chuyên môn sâu hơn. Trong gần 6 tháng sau đó, anh Bohdan đến nhiều phòng khám, bệnh viện ở Việt Nam, thậm chí sang Thái Lan để tìm phương án điều trị nhưng vẫn chưa tìm được giải pháp phù hợp.
Sau đó, anh được một bác sĩ người Việt giới thiệu đến Bệnh viện FV. Anh Bohdan gửi email cho bệnh viện, kèm thông tin bệnh sử và hình ảnh chụp trước đó. Hồ sơ được chuyển đến TS.BS Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện FV.
Sau khi xem hình ảnh, bác sĩ Tùng cho biết trường hợp của Bohdan có thể điều trị được. Sau nhiều tháng đi tìm câu trả lời, người đàn ông 37 tuổi lần đầu tiên có được một hướng điều trị rõ ràng.
Nang lớn nhưng người bệnh gần như không có triệu chứng
Nhìn bên ngoài, khuôn mặt và khoang miệng của Bohdan gần như bình thường. Anh không bị tê môi, mất cảm giác hay biến dạng mặt.
Tuy nhiên, hình ảnh dựng 3D cho thấy tổn thương đường kính khoảng 56 mm đã làm tiêu hủy một phần lớn xương hàm dưới, lan đến vùng cành đứng của xương hàm dưới, đồng thời làm thay đổi vị trí ống thần kinh và làm tiêu xương xung quanh hai chân răng hàm bên trái xương hàm dưới.
Hình ảnh cho thấy nang xương hàm kích thước khoảng 56mm làm tiêu hủy xương nghiêm trọng.
Theo TS.BS Nguyễn Thanh Tùng, các tổn thương dạng nang ở xương hàm có thể tiến triển âm thầm. Một số trường hợp không gây đau hay sưng rõ ràng và chỉ được phát hiện tình cờ khi người bệnh chụp X-quang răng.
Y văn cũng ghi nhận các nang xương hàm có thể phát triển đến kích thước lớn trước khi gây triệu chứng rõ rệt. Khi tổn thương lan rộng, việc điều trị có thể phải cân nhắc nguy cơ ảnh hưởng đến răng, thần kinh và cấu trúc xương xung quanh thậm chí là nguy cơ gãy xương hàm.
Ở trường hợp của anh Bohdan, thành xương còn lại đã rất mỏng. Nếu phẫu thuật lấy toàn bộ tổn thương, nguy cơ ảnh hưởng đến xương hàm và các răng xung quanh sẽ cao hơn. Nhưng nếu tiếp tục để nang phát triển, phần xương còn lại có thể tiếp tục bị tiêu mỏng.
Bác sĩ Tùng đứng trước bài toán làm sao vừa kiểm soát được tổn thương, vừa bảo tồn tối đa cấu trúc xương và giữ lại những chiếc răng lành cho anh.
Không lấy hết nang ngay, bác sĩ chọn điều trị hai giai đoạn
Sau khi đánh giá tình trạng, TS.BS Nguyễn Thanh Tùng lựa chọn phương án điều trị bảo tồn theo hai giai đoạn.
Ở giai đoạn đầu, bác sĩ Tùng thực hiện phẫu thuật mở thông nang và giảm áp hốc nang. Mục tiêu của giảm áp là làm giảm áp lực bên trong nang, tạo điều kiện để tổn thương thu nhỏ dần và xương mới hình thành.
Giảm áp là một trong những phương pháp được sử dụng trong điều trị các nang xương hàm lớn. Một số nghiên cứu cho thấy phương pháp này có thể giúp giảm kích thước tổn thương và tạo điều kiện cho quá trình hình thành xương, trước khi thực hiện phẫu thuật triệt để ở giai đoạn sau khi cần thiết.
Ca phẫu thuật điều trị giảm áp cho anh Bohdan kéo dài khoảng một giờ, do TS.BS Nguyễn Thanh Tùng và ê-kíp thực hiện. Bác sĩ đã loại bỏ phần lớn tổn thương và đặt ống giảm áp. Tại những vị trí tổn thương sát răng lành và bó mạch thần kinh, bác sĩ ưu tiên bảo tồn mô xung quanh, nhằm hạn chế ảnh hưởng đến các cấu trúc quan trọng này.
TS.BS Nguyễn Thanh Tùng trong ca mổ loại bỏ nang xương hàm cho bệnh nhân người Ukraine.
Sau phẫu thuật, Bohdan được hướng dẫn chăm sóc hốc nang, bơm rửa hằng ngày và tái khám định kỳ để theo dõi quá trình hồi phục.
Một tháng sau, anh quay lại FV. Kết quả chụp kiểm tra cho thấy vùng tổn thương đang hồi phục tốt, một lớp xương mới mỏng đã bắt đầu hình thành. Nếu quá trình tái tạo tiếp tục thuận lợi, bác sĩ dự kiến Bohdan có thể được đánh giá để thực hiện giai đoạn điều trị tiếp theo sau khoảng 1-2 năm, nhằm xử lý phần tổn thương còn lại.
Việc chia điều trị thành hai giai đoạn như vậy không phải là cách làm bất thường đối với những nang xương hàm lớn. Các nghiên cứu y khoa ghi nhận giảm áp thường được sử dụng như bước đầu, sau đó có thể tiếp tục tiến hành khoét trọn nang khi tổn thương đã thu nhỏ và cấu trúc xương được cải thiện. Thời gian giữa hai giai đoạn phụ thuộc vào từng loại tổn thương, kích thước, mức độ đáp ứng và hình ảnh tạo xương sau một khoảng thời theo dõi của từng người bệnh.
Với Bohdan, điều anh quan tâm nhất sau ca mổ không phải là vết thương đã lành đến đâu, mà là những chiếc răng của mình vẫn còn được giữ lại.
“Bác sĩ Tùng rất giỏi, mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch. Điều quan trọng nhất là bác sĩ đã tìm cách để giữ lại răng cho tôi. Mỗi lần tái khám, bác sĩ nhận xét tổn thương đang phục hồi tốt, tôi cảm thấy rất hạnh phúc”, Bohdan chia sẻ.
Đừng chờ đến khi đau mới phát hiện tổn thương ở xương hàm
Theo TS.BS Nguyễn Thanh Tùng, trường hợp của Bohdan cho thấy một số tổn thương ở xương hàm có thể tiến triển trong thời gian dài mà không gây ra biểu hiện rõ ràng.
Vì vậy, khi có răng mọc ngầm, mọc lệch hoặc các bất thường ở răng và hàm, người bệnh nên khám chuyên khoa Răng Hàm Mặt và thực hiện chụp phim khi được bác sĩ chỉ định. Hình ảnh X-quang có thể giúp phát hiện những tổn thương nằm sâu trong xương mà khám bằng mắt thường không nhận thấy.
Với những tổn thương đã phát triển lớn, bác sĩ cần cân nhắc kích thước, vị trí, mức độ ảnh hưởng đến xương, răng và các cấu trúc lân cận để lựa chọn phương pháp phù hợp. Trong một số trường hợp, điều trị theo từng giai đoạn có thể giúp giảm mức độ xâm lấn của phẫu thuật sau đó và bảo tồn tốt hơn các cấu trúc quan trọng.
Tại Bệnh viện FV, Khoa Răng Hàm Mặt tiếp nhận chẩn đoán và điều trị các bệnh lý chuyên khoa răng hàm mặt, trong đó có những tổn thương phức tạp cần phối hợp giữa khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh để xây dựng phương án điều trị phù hợp. Để tìm hiểu thông tin về dịch vụ điều trị chuyên sâu về răng hàm mặt, bạn đọc có thể liên hệ trực tiếp đến Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện FV thông qua địa chỉ số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ (Quận 7 cũ), TP.HCM hoặc số điện thoại (028) 3511 3333.
Bài viết liên quan
Xem thêmBài viết liên quan
