Mục lục
- 1. Vì sao viêm amidan phổ biến ở mọi lứa tuổi?
- 2. Các nguyên nhân viêm amidan không phải ai cũng biết
- 2.1 Viêm amidan do virus
- 2.2 Viêm amidan do nhiễm khuẩn
- 2.3 Tiền sử nhiễm trùng đường hô hấp và bệnh lý kèm theo
- 2.4 Vệ sinh cá nhân kém
- 2.5 Chế độ ăn uống, sinh hoạt không hợp lý
- 2.6 Tác động của môi trường
- 2.7 Thay đổi thời tiết và yếu tố cá thể
- 3. Vì sao viêm amidan dễ tái phát dù đã điều trị?
- 3.1 Điểm cư trú vi khuẩn trong khe hốc amidan (tonsillar crypts)
- 3.2 Sự hình thành màng sinh học (biofilm) và khả năng kháng thuốc
- 3.3 Điều trị không đầy đủ hoặc tự ngưng thuốc sớm
- 3.4 Không phân biệt rõ giữa tái phát và tái nhiễm
- 3.5 Rối loạn miễn dịch và bệnh nền
- 3.6 Yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt
- 3.7 Các bệnh lý phối hợp
- 3.8 Yếu tố cấu trúc và di truyền
- 3.9 Chẩn đoán và quản lý chưa triệt để
- 4. Cách phòng tránh viêm amidan hiệu quả và giảm nguy cơ tái phát
- 4.1 Giữ vệ sinh cá nhân và hạn chế lây nhiễm
- 4.2 Chủ động bảo vệ đường hô hấp trước thay đổi thời tiết
- 4.3 Vệ sinh răng miệng và mũi họng hằng ngày
- 4.4 Thói quen ăn uống và sinh hoạt lành mạnh
- 4.5 Điều trị triệt để các bệnh lý tai mũi họng liên quan
- 4.6 Sử dụng thuốc đúng hướng dẫn của bác sĩ
- 4.7 Đi gặp bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường
- 5. Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV: xác định đúng nguyên nhân để điều trị viêm amidan hiệu quả
- 5.1 Các biện pháp chẩn đoán và xác định đúng nguyên nhân viêm amidan
- 5.2 Các phương pháp điều trị viêm amidan tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV
- 5.2.1 Điều trị nội khoa
- 5.2.2 Can thiệp ngoại khoa (cắt amidan)
- 5.3 Dịch vụ chăm sóc tại nhà và tư vấn y tế từ xa của FV — giải pháp giảm nguy cơ tái phát
Nguyên nhân viêm amidan thường liên quan đến tình trạng nhiễm trùng cấp tính tại họng, amidan khẩu cái hoặc amidan vòm, khiến người bệnh xuất hiện nhiều dấu hiệu viêm amidan như đau rát họng, khó nuốt, sốt và nổi hạch vùng cổ. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa trên thăm khám lâm sàng, kết hợp với các cận lâm sàng như nuôi cấy mẫu bệnh phẩm hoặc xét nghiệm kháng nguyên nhanh. Tùy vào mức độ triệu chứng và tác nhân gây bệnh, đặc biệt khi xác định nhiễm β-Streptococcus tan huyết nhóm A, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng thuốc kháng sinh phù hợp.
1. Vì sao viêm amidan phổ biến ở mọi lứa tuổi?
Nguyên nhân viêm amidan phổ biến ở mọi lứa tuổi vì amidan là “cửa ngõ miễn dịch” của cơ thể, nằm ngay vị trí tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn, virus từ không khí và thực phẩm. Do phải làm việc liên tục để lọc và tiêu diệt mầm bệnh, amidan dễ bị viêm khi bị quá tải. Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn vì những lý do sau:
- Amidan dễ bị tấn công bởi virus và vi khuẩn: Đây là nguyên nhân chính. Virus cúm, Adenovirus và liên cầu khuẩn nhóm A thường xuyên xâm nhập qua đường hô hấp – tiêu hóa, khiến amidan dễ viêm ở bất kỳ độ tuổi nào.
- Môi trường sống hiện nay có nhiều yếu tố kích thích viêm: Những yếu tố này ảnh hưởng đến trẻ em, người trưởng thành và cả người cao tuổi.
- Khói bụi, ô nhiễm không khí
- Điều hòa, thay đổi thời tiết đột ngột
- Thói quen ăn uống lạnh, vệ sinh răng miệng chưa tốt
- Trẻ em có hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh: Ở trẻ nhỏ, amidan hoạt động mạnh để chống lại mầm bệnh nhưng khả năng đề kháng còn yếu nên rất dễ viêm.
- Người lớn dễ tái phát hoặc bị mạn tính:
- Nguyên nhân viêm amidan ở người lớn ít ai nghĩ đến đó là suy giảm miễn dịch do stress, thức khuya, bệnh mạn tính.
- Tái phát do từng bị viêm amidan nhiều lần thời nhỏ
- Viêm mạn tính hoặc viêm amidan hốc mủ do điều trị không dứt điểm
- Amidan hoạt động suốt đời: Vì đây là cấu trúc miễn dịch tự nhiên, ai cũng có, và nó hoạt động từ nhỏ đến lớn, nên nguy cơ viêm tồn tại ở mọi giai đoạn.

2. Các nguyên nhân viêm amidan không phải ai cũng biết
Các nguyên nhân viêm amidan bao gồm nhiều yếu tố khác nhau, từ tác nhân truyền nhiễm (virus, vi khuẩn) đến yếu tố vệ sinh, dinh dưỡng và môi trường. Xác định chính xác nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn biện pháp điều trị phù hợp, phân biệt giữa viêm amidan cấp do vi khuẩn cần kháng sinh và các dạng do virus không nhất thiết phải dùng kháng sinh.
2.1 Viêm amidan do virus
Nhiều loại virus có thể gây viêm amidan, ví dụ: virus cúm, Adenovirus, Parainfluenza, Enterovirus, virus Epstein–Barr (EBV), Herpes Simplex và trong một số trường hợp là HIV.
Viêm amidan do virus chiếm tỉ lệ lớn trong tổng số ca bệnh; thường có diễn tiến nhẹ hơn so với viêm do vi khuẩn và thường tự giới hạn. Nguyên nhân viêm amidan do virus thường chỉ cần điều trị triệu chứng (nghỉ ngơi, bù nước, giảm đau hạ sốt).
Đáng chú ý, EBV có thể gây hội chứng bạch cầu đơn nhân kèm mệt mỏi kéo dài, sốt, đau cơ, khi đó cần xét nghiệm chẩn đoán để tránh biến chứng (ví dụ vỡ lách nếu tham gia các hoạt động va chạm).
Vì tính chất virus học, viêm amidan cấp do virus không đáp ứng với kháng sinh; việc dùng kháng sinh không đúng chỉ tạo nguy cơ kháng thuốc và tác dụng phụ.
2.2 Viêm amidan do nhiễm khuẩn
Nhiễm khuẩn, đặc biệt liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A (Streptococcus Pyogenes), là nguyên nhân viêm amidan cần điều trị bằng kháng sinh thích hợp để tránh biến chứng (viêm họng tái phát, thấp tim, viêm cầu thận).
- Ngoài liên cầu, các vi khuẩn khác cũng có thể tham gia: Staphylococcus Aureus, các cầu khuẩn kỵ khí hoặc nhiễm khuẩn phối hợp sau một đợt nhiễm virus.
- Nếu nhiễm khuẩn kéo dài hoặc lặp lại nhiều lần, tổn thương tại amidan có thể tiến triển thành viêm amidan hốc mủ với mủ tụ trong các hốc amidan, mùi hôi miệng và khó chịu kéo dài.
2.3 Tiền sử nhiễm trùng đường hô hấp và bệnh lý kèm theo
Những người đã từng mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp nặng (sởi, ho gà…) hoặc có bệnh lý nền làm suy giảm miễn dịch dễ bị viêm amidan tái phát. Nguyên nhân viêm amidan trong nhóm này thường là sự cộng hưởng giữa tổn thương niêm mạc sau bệnh lý trước đó và sự xâm nhập của vi sinh vật.
2.4 Vệ sinh cá nhân kém
Vệ sinh răng miệng, họng không tốt làm tăng tải lượng vi khuẩn tại khoang miệng, đây là điều kiện thuận lợi cho viêm amidan. Việc không đánh răng đều đặn, dùng chung đồ ăn, hoặc giữ thói quen xấu (nhai thuốc lá, sử dụng ống hút,…) đều góp phần làm tăng nguy cơ.
2.5 Chế độ ăn uống, sinh hoạt không hợp lý
Thường xuyên ăn thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, uống nước lạnh nhiều, lạm dụng rượu bia hoặc thiếu nghỉ ngơi, stress kéo dài đều làm suy giảm khả năng chống đỡ của niêm mạc họng. Từ đó gia tăng nguyên nhân viêm amidan và thúc đẩy tiến triển từ cấp tính sang mạn tính.

2.6 Tác động của môi trường
Ô nhiễm không khí, khói thuốc, bụi mịn và hóa chất đường hô hấp là yếu tố kích thích niêm mạc họng kéo dài, làm giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên và làm tăng nguy cơ viêm. Những người sống hoặc làm việc trong môi trường này dễ mắc viêm amidan cấp và các thể nặng hơn như viêm amidan hốc mủ.
2.7 Thay đổi thời tiết và yếu tố cá thể
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột (chuyển mùa), độ ẩm thấp hoặc lạnh kéo dài có thể làm giảm sức đề kháng đường hô hấp. Bên cạnh đó, yếu tố di truyền, cấu trúc amidan (vị trí, kích thước) cũng ảnh hưởng đến mức độ dễ bị viêm. Đây đều là những nguyên nhân viêm amidan ít được để ý nhưng có ý nghĩa trong lâm sàng.
Nguyên nhân viêm amidan là sự tương tác phức tạp giữa tác nhân nhiễm (virus, vi khuẩn), điều kiện môi trường, thói quen sinh hoạt và đặc điểm miễn dịch cá nhân. Phân biệt rõ tác nhân (virus hay vi khuẩn) và đánh giá yếu tố nguy cơ là bước tiên quyết để điều trị đúng chỉ định và phòng ngừa biến chứng như viêm amidan hốc mủ.
3. Vì sao viêm amidan dễ tái phát dù đã điều trị?
Nguyên nhân viêm amidan tái phát thường là kết quả của nhiều yếu tố tương tác: không phải chỉ do “thuốc không hiệu quả”, mà có cả yếu tố vi sinh, cơ địa, điều trị chưa đúng, và môi trường sống.
Một số cơ chế chính khiến bệnh quay lại bao gồm:
3.1 Điểm cư trú vi khuẩn trong khe hốc amidan (tonsillar crypts)
Amidan có nhiều hốc và khe nhỏ, đó là nơi vi khuẩn và mủ dễ ứ đọng, tạo thành kho chứa vi sinh vật. Ngay cả khi triệu chứng giảm, ổ vi khuẩn chưa bị loại bỏ hoàn toàn sẽ gây tái nhiễm hoặc tái phát, đôi khi tiến triển thành viêm amidan hốc mủ.
3.2 Sự hình thành màng sinh học (biofilm) và khả năng kháng thuốc
Vi khuẩn trong hốc amidan có thể tạo biofilm, một lớp màng bảo vệ khiến kháng sinh và hệ miễn dịch khó xâm nhập. Biofilm là một lý do quan trọng khiến viêm amidan cấp trở nên dai dẳng và dễ tái phát dù đã điều trị.
3.3 Điều trị không đầy đủ hoặc tự ngưng thuốc sớm
Dừng kháng sinh khi triệu chứng chỉ bớt mà không hoàn thành phác đồ làm tăng nguy cơ sót vi khuẩn và kháng thuốc. Đây là nguyên nhân viêm amidan rất thường gặp gây viêm nhiều lần.
3.4 Không phân biệt rõ giữa tái phát và tái nhiễm
Tái phát (relapse) là do cùng một ổ nhiễm chưa được tiêu diệt; tái nhiễm (reinfection) là do mắc tác nhân mới từ môi trường xung quanh. Cả hai đều dẫn tới lâm sàng tương tự nhưng có nguyên nhân khác nhau, ảnh hưởng tới chiến lược điều trị và phòng ngừa.
3.5 Rối loạn miễn dịch và bệnh nền
Người có miễn dịch suy giảm (ví dụ tiểu đường, stress mạn tính, dùng thuốc ức chế miễn dịch) khó loại bỏ hoàn toàn tác nhân, đây là nguyên nhân viêm amidan tái phát. Ở trẻ em, hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh cũng làm tăng tần suất tái phát do Streptococcus Pyogenes (liên cầu nhóm A) là nguyên nhân thường gặp.
3.6 Yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt
Hút thuốc, sống trong môi trường ô nhiễm, tiếp xúc nhiều với các nguồn lây (trường học, nhà trẻ), ăn uống lạnh, thiếu ngủ,… Tất cả làm giảm sức đề kháng niêm mạc họng và tạo điều kiện cho viêm tái phát.
3.7 Các bệnh lý phối hợp
Viêm mũi dị ứng, trào ngược dạ dày thực quản (GERD), hoặc các nhiễm khuẩn mạn tính vùng họng-mũi có thể kích thích amidan liên tục, làm cho viêm dễ tái đi tái lại và có thể tiến triển sang viêm amidan hốc mủ hoặc trạng thái mạn tính. Khi tìm hiểu nguyên nhân viêm amidan, cần đặc biệt lưu ý đến các bệnh lý phối hợp để có giải pháp điều trị triệt để.
3.8 Yếu tố cấu trúc và di truyền
Một số người có amidan to bẩm sinh, cấu trúc khe hốc sâu hoặc đặc điểm mô lympho dễ viêm, điều này làm tăng khả năng tái phát và ảnh hưởng đến quyết định lâm sàng (ví dụ cân nhắc nạo amidan ở những trường hợp tái phát nhiều lần).
3.9 Chẩn đoán và quản lý chưa triệt để
Thiếu xét nghiệm xác định tác nhân (xét nghiệm kháng nguyên nhanh, nuôi cấy) hoặc lựa chọn kháng sinh không phù hợp với cơ chế gây bệnh sẽ dẫn đến thất bại điều trị và tái phát. Việc không khảo sát các yếu tố nguy cơ (dị ứng, trào ngược, môi trường) cũng làm giảm hiệu quả phòng ngừa dài hạn.
Nguyên nhân viêm amidan tái phát là sự kết hợp của ổ chứa vi sinh trong hốc amidan, biofilm, điều trị không đầy đủ, yếu tố miễn dịch cá nhân, môi trường sống và bệnh lý nền. Hiểu rõ phân biệt tái phát và tái nhiễm và xử lý đồng thời các yếu tố nguy cơ là chìa khóa để giảm tái phát, tránh tiến triển thành viêm amidan cấp kéo dài hoặc viêm amidan hốc mủ.
4. Cách phòng tránh viêm amidan hiệu quả và giảm nguy cơ tái phát
Để kiểm soát tốt nguyên nhân viêm amidan và hạn chế các đợt bệnh quay lại, cần kết hợp chế độ chăm sóc tại nhà, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và chủ động phòng ngừa các yếu tố làm suy yếu hệ miễn dịch vùng họng. Viêm amidan hoàn toàn có thể điều trị được, nhưng nếu không phòng ngừa đúng cách, bệnh rất dễ tái diễn và chuyển sang mạn tính, thậm chí tiến triển thành viêm amidan hốc mủ gây nhiều khó chịu cho người bệnh.
4.1 Giữ vệ sinh cá nhân và hạn chế lây nhiễm
Một số nguyên nhân viêm amidan xuất phát từ lây nhiễm virus hoặc vi khuẩn qua tiếp xúc gần. Vì vậy:
- Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn và sau khi ho, hắt hơi.
- Không dùng chung ly uống nước, bàn chải hoặc khăn với người đang có dấu hiệu viêm amidan.
- Hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh đường hô hấp để giảm nguy cơ tái phát.

4.2 Chủ động bảo vệ đường hô hấp trước thay đổi thời tiết
Thời tiết biến động là yếu tố thường kích hoạt lại viêm amidan cấp:
- Mùa nóng: tránh để nhiệt độ máy lạnh quá thấp hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột khi di chuyển giữa môi trường nóng và lạnh.
- Mùa lạnh: giữ ấm vùng cổ, họng, mang khẩu trang khi ra ngoài để giảm kích ứng niêm mạc.
Sự ổn định nhiệt độ giúp giảm các nguyên nhân viêm amidan liên quan đến suy giảm sức đề kháng tại họng.
4.3 Vệ sinh răng miệng và mũi họng hằng ngày
Một chế độ vệ sinh khoa học giúp giảm tải lượng vi khuẩn trong khoang miệng:
- Súc miệng bằng nước muối sinh lý 2 lần/ngày.
- Đánh răng sáng, tối và sau bữa ăn.
- Xịt rửa mũi khi có triệu chứng viêm mũi, nghẹt mũi nhằm hạn chế vi khuẩn di chuyển xuống họng.
4.4 Thói quen ăn uống và sinh hoạt lành mạnh
Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp phục hồi niêm mạc họng và hỗ trợ ngăn ngừa nguyên nhân viêm amidan tái phát:
- Uống đủ nước (khoảng 2 lít/ngày), ưu tiên nước ấm.
- Ăn thức ăn mềm, ấm, hạn chế đồ cay nóng hoặc chiên rán nhiều dầu mỡ.
- Tránh lạm dụng nước đá, rượu bia. Lưu ý: viêm amidan không trực tiếp do “lạnh”, mà do nước đá không đảm bảo vệ sinh, có chứa vi khuẩn dễ gây viêm họng – amidan.
- Ngủ đủ giấc, giảm stress, tập luyện đều đặn để tăng miễn dịch.
4.5 Điều trị triệt để các bệnh lý tai mũi họng liên quan
Các bệnh hô hấp như viêm mũi xoang, viêm tai giữa hoặc viêm răng miệng đều có thể tạo ổ vi khuẩn lây lan xuống họng – một trong những nguyên nhân viêm amidan tái đi tái lại. Cách phòng tránh đó là:
- Kiểm soát tốt tình trạng viêm xoang và viêm mũi dị ứng.
- Điều trị nhiễm khuẩn răng & lợi để hạn chế vi khuẩn lan sang amidan.
4.6 Sử dụng thuốc đúng hướng dẫn của bác sĩ
Việc dùng kháng sinh không đủ liều hoặc tự ý ngưng thuốc là nguyên nhân quan trọng khiến bệnh quay lại và dễ trở thành viêm amidan hốc mủ:
- Chỉ dùng kháng sinh khi bác sĩ chỉ định.
- Tuân thủ đủ liều và đủ thời gian điều trị.
- Không lạm dụng kháng sinh để tránh kháng thuốc, khiến việc chữa trị những lần sau trở nên khó khăn hơn.
4.7 Đi gặp bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường
Khi xuất hiện các dấu hiệu viêm amidan như đau họng kéo dài, sốt cao, nuốt đau, hôi miệng hoặc sưng hạch cổ:
- Cần thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được đánh giá nguyên nhân viêm amidan, mức độ viêm và hướng xử trí phù hợp.
- Điều trị đúng thời điểm giúp ngăn ngừa khả năng tiến triển sang mạn tính hoặc xuất hiện biến chứng.
5. Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV: xác định đúng nguyên nhân để điều trị viêm amidan hiệu quả
Nguyên nhân viêm amidan rất đa dạng, từ virus, vi khuẩn đến yếu tố môi trường và cơ địa. Do đó, chẩn đoán chính xác là bước then chốt để lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp, tránh điều trị không cần thiết hoặc bỏ sót yếu tố nguy cơ dẫn tới tái phát. Tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV, quá trình khám điều trị được thiết kế để tìm đúng căn nguyên, phân loại rõ viêm amidan cấp hay mạn tính, đồng thời phát hiện các thể nặng như viêm amidan hốc mủ hoặc biến chứng kèm theo.
5.1 Các biện pháp chẩn đoán và xác định đúng nguyên nhân viêm amidan
Để phân biệt chính xác nguyên nhân và mức độ tổn thương, bác sĩ tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV kết hợp lâm sàng và cận lâm sàng theo quy trình tiêu chuẩn:
- Hỏi bệnh sử chi tiết: Thu thập thông tin về diễn tiến bệnh (sốt, đau họng, thời gian, tần suất tái phát), tiền sử bệnh lý kèm theo (dị ứng, viêm xoang, trào ngược), tiền sử dùng kháng sinh và yếu tố môi trường. Thông tin này giúp bóc tách các nguyên nhân viêm amidan và đưa ra hướng điều trị phù hợp.
- Khám thực thể chuyên sâu: Soi họng bằng đèn chuyên dụng, kiểm tra kích thước amidan, tồn tại mủ hoặc màng giả, đánh giá khe hốc amidan (tonsillar crypts). Khám vùng cổ để phát hiện hạch bạch huyết sưng to, khám hô hấp để phát hiện ran hoặc biến chứng. Các dấu hiệu lâm sàng kết hợp với dấu hiệu viêm amidan khác sẽ định hướng chẩn đoán ban đầu.
- Xét nghiệm cận lâm sàng:
- Xét nghiệm dịch tiết họng: Nuôi cấy vi khuẩn và/hoặc xét nghiệm kháng nguyên nhanh nhằm xác định Streptococcus nhóm A hoặc tác nhân khác, đây là bước quan trọng trước khi quyết định dùng kháng sinh.
- Công thức máu (CBC) và CRP: Hỗ trợ phân biệt nhiễm khuẩn nặng hay nhiễm virus; bạch cầu tăng và CRP cao thường gặp khi có nhiễm khuẩn.
- Xét nghiệm huyết thanh hoặc PCR: Khi nghi ngờ Epstein-Barr (bạch cầu đơn nhân) hoặc các tác nhân virus đặc hiệu, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm phù hợp.
- Siêu âm vùng cổ hoặc CT (trong những trường hợp nghi ngờ áp-xe quanh amidan hoặc biến chứng) giúp đánh giá ổ mủ và mức độ lan rộng.
- Đánh giá nguyên nhân viêm amidan và yếu tố phối hợp: Kiểm tra các yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát như viêm mũi xoang mạn, trào ngược dạ dày-thực quản, rối loạn miễn dịch hoặc các bệnh răng miệng.
Tất cả bước trên nhằm xác định chính xác nguyên nhân viêm amidan để từ đó lựa chọn chiến lược điều trị cá thể hoá, giảm nguy cơ tiến triển sang viêm amidan hốc mủ hoặc tái phát nhiều lần.
5.2 Các phương pháp điều trị viêm amidan tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV
Sau khi xác định nguyên nhân viêm amidan, bác sĩ sẽ đề xuất phác đồ điều trị phù hợp, bao gồm điều trị nội khoa và, khi cần, can thiệp ngoại khoa.
Nguyên tắc chung: phân biệt giữa viêm amidan do virus (thường điều trị triệu chứng) và viêm amidan do vi khuẩn (cần kháng sinh có chỉ định). Việc chỉ định kháng sinh căn cứ trên lâm sàng và/hoặc kết quả xét nghiệm.
5.2.1 Điều trị nội khoa
- Điều trị triệu chứng: Nghỉ ngơi, bù nước, giảm đau hạ sốt (paracetamol/NSAIDs theo chỉ định), súc họng bằng nước muối, chế độ dinh dưỡng phù hợp.
- Kháng sinh có chỉ định: Khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ nhiễm khuẩn (đặc biệt streptococcal), bác sĩ sẽ kê kháng sinh thích hợp. Quan trọng: tuân thủ đủ liều và thời gian để tránh sót nhiễm và tình trạng kháng thuốc.
- Điều trị các tình trạng nền: Nếu có viêm mũi xoang mạn, trào ngược hay nhiễm khuẩn răng miệng, cần xử lý triệt để song song vì đây là nguyên nhân viêm amidan tái phát.
5.2.2 Can thiệp ngoại khoa (cắt amidan)
Cắt amidan được cân nhắc khi:
- Viêm amidan tái phát nhiều lần (tiêu chuẩn phổ biến: ≥ 5 – 7 đợt/năm trong vài năm liên tiếp theo đánh giá lâm sàng).
- Viêm mạn tính làm giảm chất lượng cuộc sống (khó nuốt, khó thở, ngáy to/sleep apnea).
- Xuất hiện biến chứng nghiêm trọng: áp-xe quanh amidan (Peritonsillar Abscess), viêm lan rộng, ảnh hưởng toàn thân, hoặc nghi ngờ tổn thương ác tính.
Kỹ thuật thực hiện tại Bệnh viện FV: tùy theo từng trường hợp, bác sĩ sẽ chọn phương pháp phù hợp để tối ưu an toàn và phục hồi:
- Cắt amidan bằng dao lạnh (cold steel), dao điện đơn cực/lưỡng cực, dao siêu âm, Coblation, hoặc laser; có thể thực hiện cắt toàn phần hoặc cắt bán phần (tonsillotomy) tùy chỉ định.
- Gây mê nội khí quản được sử dụng để đảm bảo an toàn đường thở.
- Ưu tiên kỹ thuật ít chảy máu, ít đau, rút ngắn thời gian hồi phục và giảm biến chứng sau mổ.
Chuyên khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV tiếp nhận và điều trị toàn diện các bệnh lý vùng tai, mũi và họng, từ những vấn đề thường gặp như viêm amidan (xác định đúng nguyên nhân viêm amidan), viêm họng, ù tai, viêm mũi không do dị ứng cho đến các bệnh lý phức tạp hơn như ung thư hầu họng, khối u vùng đầu – mặt – cổ hay các dị tật bẩm sinh.
Nhờ ứng dụng các kỹ thuật ngoại khoa hiện đại, đội ngũ bác sĩ tại FV có thể mang đến giải pháp điều trị an toàn, hiệu quả và phù hợp cho từng trường hợp bệnh nhân. Bệnh nhân được tư vấn kỹ về lợi ích, rủi ro và thời gian hồi phục trước khi quyết định phẫu thuật.
KHOA TAI MŨI HỌNG BỆNH VIỆN FV – CHUYÊN CÁC BỆNH LÝ TAI, MŨI, HỌNG & UNG THƯ ĐẦU CỔ
5.3 Dịch vụ chăm sóc tại nhà và tư vấn y tế từ xa của FV — giải pháp giảm nguy cơ tái phát
Tại Bệnh viện FV, chăm sóc sau điều trị và theo dõi là bước thiết yếu để phòng tránh các nguyên nhân viêm amidan:
- Tư vấn y tế từ xa: Bác sĩ theo dõi triệu chứng, hướng dẫn điều trị tại nhà, kiểm soát dùng thuốc và quyết định thời điểm cần tái khám hoặc làm xét nghiệm bổ sung. Điều này đặc biệt hữu ích khi bệnh nhân có dấu hiệu tái phát sớm hoặc gặp khó khăn trong di chuyển.
- Dịch vụ chăm sóc tại nhà: Đối với bệnh nhân cần theo dõi sau mổ hoặc điều trị nội trú ngắn ngày, đội ngũ y tế của Bệnh viện FV hỗ trợ chăm sóc, hướng dẫn vệ sinh họng, quản lý đau và theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng.
- Tư vấn phòng ngừa cá thể hoá: Bác sĩ hướng dẫn các biện pháp giảm yếu tố nguy cơ (vệ sinh mũi – họng, kiểm soát dị ứng, điều chỉnh môi trường sống, dinh dưỡng và lối sống) nhằm giảm tần suất tái phát và hạn chế tiến triển sang viêm amidan hốc mủ.
Xác định nguyên nhân viêm amidan chính xác là nền tảng cho điều trị hiệu quả. Ở Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV, quy trình chẩn đoán toàn diện kết hợp lâm sàng, xét nghiệm và can thiệp phù hợp giúp tỷ lệ điều trị thành công tăng, ít tái phát hơn và giảm nguy cơ biến chứng như viêm amidan cấp nặng hoặc viêm amidan hốc mủ.
Đừng để các cơn đau họng tái phát ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của bạn. Nếu bạn nghi ngờ mình mắc viêm amidan, gặp các dấu hiệu viêm amidan kéo dài, hoặc tái phát nhiều lần, hãy đến Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV để được bác sĩ xác định đúng nguyên nhân viêm amidan và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.
Thông tin Bệnh viện FV:
- Số điện thoại: (028) 35 11 33 33
- Website: https://www.fvhospital.com/vi/
- Địa chỉ Bệnh viện FV: Số 06 Nguyễn Lương Bằng, Phường Tân Mỹ (Quận 7 cũ), TP.Hồ Chí Minh