Đơn vị Can thiệp Điện quang – Bệnh viện FV vừa điều trị thành công cho một bệnh nhi 8 tuổi bị vỡ dị dạng động tĩnh mạch não – bằng phương pháp can thiệp nội mạch. Đây là kỹ thuật xâm lấn tối thiểu hiện đại, giúp tắc hoàn toàn khối dị dạng thông qua một đường chọc nhỏ ở đùi mà không cần phẫu thuật mở sọ, giúp trẻ hồi phục nhanh và mau trở lại với sinh hoạt ngày thường
Dị dạng mạch máu não trẻ em: “Chiếc lốp xe bị phù” chực chờ vỡ
Đột quỵ xuất huyết não ở trẻ em là một tình trạng cấp cứu y khoa nguy hiểm, thường khởi phát đột ngột và để lại di chứng nặng nề nếu không được xử lý kịp thời. Khác với người lớn, nguyên nhân hàng đầu ở trẻ nhỏ thường do dị dạng mạch máu bẩm sinh (AVM) – những “túi phồng” âm thầm chờ đợi trong não.
Trong hệ tuần hoàn bình thường, máu đi từ động mạch qua các mao mạch nhỏ để giảm áp lực trước khi đổ vào tĩnh mạch. Tuy nhiên, ở trẻ bị dị dạng động tĩnh mạch não (AVM), các động mạch lại nối trực tiếp với tĩnh mạch thông qua một búi mạch bất thường.

Trước điều trị (hình trái) và tái thông mạch máu sau điều trị (hình phải)
Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng khối dị dạng này giống như một “điểm bị phù” trên vỏ lốp xe. Tại điểm phù đó, lớp cao su rất mỏng nhưng lại phải chịu áp suất hơi cực kỳ lớn từ bên trong. Khi áp lực vượt quá sức chịu đựng, điểm phù này sẽ “nổ” – tương ứng với việc mạch máu não bị vỡ, gây ra tình trạng xuất huyết não cấp tính.
Trường hợp bệnh nhi 8 tuổi vừa qua là một ví dụ điển hình. Bé nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội, nôn mửa và lờ đờ. Kết quả chụp CT scan cho thấy xuất huyết nhu mô não. Đây là tình trạng cực kỳ nguy hiểm, bởi nếu không được can thiệp sớm, nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng liệt, mất ngôn ngữ là rất cao.
Can thiệp nội mạch: Giải pháp xâm lấn tối thiểu thay thế mổ hở
Bệnh nhi sau khi được hồi sức và theo dõi tại phòng Hồi sức tích cực (ICU) để ổn định tình trạng toàn thân, thì được chỉ định chụp mạch máu não bằng kỹ thuật xóa nền số hóa (Digital Subtraction Angiography – DSA) nhằm xác định nguyên nhân gây xuất huyết. Kết quả cho thấy bệnh nhi có dị dạng động tĩnh mạch não (AVM).
Trước đây, để điều trị dị dạng động tĩnh mạch não, bác sĩ thường phải thực hiện những ca đại phẫu mở sọ nặng nề để cắt bỏ khối dị dạng. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học, phương pháp can thiệp nội mạch tại Bệnh viện FV đã mang đến một lựa chọn nhẹ nhàng và an toàn hơn rất nhiều cho trẻ nhỏ.
Điều trị trực tiếp cho bệnh nhi này, BS.CKI Huỳnh Hữu Danh – chuyên gia can thiệp mạch có thể thực hiện can thiệp cho cả trẻ em và người lớn – chia sẻ: “Điều trị dị dạng mạch máu não ở trẻ em là một thách thức lớn vì cấu trúc mạch máu của các em rất nhỏ và nhạy cảm. Phương pháp can thiệp nội mạch giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ tổn thương các vùng chức năng quan trọng của trẻ“.

BSCKI Huỳnh Hữu Danh là một trong số ít bác sĩ tại Việt Nam có thể thực hiện can thiệp nội mạch cho cả người lớn và trẻ em
Thay vì dùng dao mổ, bác sĩ Danh chỉ cần thực hiện một đường chọc nhỏ như đầu kim ở động mạch đùi. Thông qua đó, một ống thông siêu nhỏ (microcatheter) được luồn lách khéo léo theo hệ thống mạch máu để đi thẳng vào trung tâm khối dị dạng trong não.
Tại phòng Cathlab hiện đại, dưới sự dẫn đường của máy chụp mạch xóa nền số hóa (DSA) cho hình ảnh sắc nét, bác sĩ sẽ bơm một loại vật liệu thuyên tắc chuyên dụng (giống như một loại keo sinh học) để bít kín hoàn toàn các mạch máu lỗi từ bên trong.
Ưu điểm của phương pháp can thiệp nội mạch điều trị AVM
Hiện nay, Bệnh viện FV là một trong số ít cơ sở y tế tại TP.HCM có khả năng thực hiện kỹ thuật can thiệp mạch máu não cho trẻ em, một lĩnh vực đòi hỏi hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ có kinh nghiệm chuyên sâu trong can thiệp nội mạch thần kinh và gây mê hồi sức.
- Không cần mở sọ: Trẻ không phải chịu vết mổ dài trên đầu, giảm thiểu tối đa nỗi sợ hãi và đau đớn.
- Bảo vệ não bộ: Kỹ thuật này tiếp cận chính xác mục tiêu mà không làm tổn thương các vùng não lành xung quanh, giúp bảo toàn chức năng vận động và tư duy của trẻ.
- Hồi phục nhanh: Trẻ thường có thể vận động sớm sau thủ thuật và xuất viện chỉ sau vài ngày, nhanh chóng trở lại với trường lớp.

BSCKI Huỳnh Hữu Danh điều trị cho bệnh nhân
Sự thành công của các ca can thiệp mạch máu não cho trẻ em, một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng kỹ thuật. Với sự phối hợp của đội ngũ chuyên gia can thiệp nội mạch thần kinh giàu kinh nghiệm và hệ thống trang thiết bị hiện đại, Bệnh viện FV cam kết mang đến phương pháp điều trị tối ưu, giúp các bệnh nhi vượt qua đột quỵ và hạn chế tối đa biến chứng.
Cha mẹ hãy luôn lắng nghe những dấu hiệu bất thường của trẻ để có thể đến bệnh viện có khả năng can thiệp nội mạch kịp thời, bởi mỗi giây phút trôi đi đều là một cơ hội sống quý giá của trẻ. Để nhận diện sớm, phụ huynh cần nhớ quy tắc FAST:
- F (Face): Miệng trẻ bị lệch hoặc méo khi cười/nói.
- A (Arm): Trẻ yếu tay chân, đi đứng loạng choạng hoặc không cầm nắm được đồ vật.
- S (Speech): Trẻ nói ngọng, nói đớt hoặc đột ngột không hiểu lời người lớn.
- T (Time): Đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa can thiệp mạch ngay lập tức.