Từng nhiều năm tu nghiệp tại Nhật Bản và Hàn Quốc, TS.BS Nguyễn Ngọc Hà mang về Việt Nam không chỉ kỹ thuật mới, mà còn là một tư duy điều trị khác biệt: phẫu thuật hiện đại không dừng lại ở việc cứu sống bệnh nhân, mà phải bảo tồn được chức năng và chất lượng sống sau mổ.
Từ “ăn no mặc ấm” đến “ăn ngon mặc đẹp”
Gần 14 năm gắn bó với chuyên ngành Phẫu thuật Tiết niệu, bác sĩ Hà cười lúc nhớ lại “điều may mắn” của mình, khi đã được tiếp cận với phẫu thuật nội soi tại Việt Nam từ rất sớm. Thử tưởng tượng chỉ vài lỗ nhỏ trên bụng, phẫu thuật viên đã có thể cắt ruột thừa, cắt dạ dày, cắt thận, cắt bàng quang,… và hậu phẫu bệnh nhân hoàn toàn không đau, hồi phục rất nhanh.
TS.BS. Nguyễn Ngọc Hà
Tuy nhiên, khi càng làm nghề lâu, anh càng nhận ra những giới hạn của phẫu thuật nội soi truyền thống như giới hạn về độ linh hoạt của dụng cụ, gây khó thao tác ở những vùng sâu như tiểu khung khung chậu; thiếu chiều sâu quan sát; run tay sinh lý và hiệu ứng “đòn bẩy” làm giảm độ tinh xảo trong các thao tác vi phẫu. Ngoài ra, áp lực lớn về thể chất lên phẫu thuật viên trong các ca mổ lớn và kéo dài cũng ít nhiều ảnh hưởng đến độ chính xác và kết quả điều trị.
“Ngày trước, bệnh nhân chỉ cần ‘ăn no mặc ấm’, nghĩa là mổ để giữ mạng sống. Nhưng ngày nay, họ cần được ‘ăn ngon mặc đẹp’,” bác sĩ Hà ví von. Góc nhìn mới này đòi hỏi Một ca mổ tốt không chỉ lấy sạch tế bào ung thư mà còn phải bảo tồn tối đa chức năng sinh lý và chất lượng sống của người bệnh.
Theo anh, đó chính là lúc phẫu thuật robot trở thành bước tiến mang tính cách mạng.
“Nếu không có robot, ca này sẽ rất khó”
Bác sĩ Hà vẫn nhớ mãi trường hợp một nam kỹ sư công nghệ thông tin 40 tuổi được phát hiện khối bướu thận trái kích thước 8 cm. Khó khăn nằm ở chỗ bệnh nhân đã có suy thận mạn giai đoạn 3a, tổng chức năng hai thận chỉ còn khoảng 56 mL/phút.
Trong tình huống như vậy, cắt bỏ toàn bộ quả thận mang bướu là phương án đơn giản và dễ dàng nhất cho phẫu thuật viên. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa chắc chắn bệnh nhân sẽ suy thận giai đoạn 4, và sẽ có nguy cơ rất cao tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối và phải chạy thận suốt đời. “Không ai muốn một người còn trẻ, đang là trụ cột gia đình, phải bước vào cuộc sống phụ thuộc máy lọc thận”, anh nói.
Ê-kíp quyết định lựa chọn phương án khó hơn: phẫu thuật nội soi có hỗ trợ robot cắt bỏ khối bướu, bảo tồn tối đa phần nhu mô thận lành. Theo bác sĩ Hà, hệ thống robot khi đó đóng vài trò đặc biệt quan trọng nhờ khả năng thao tác tinh vi và độ chính xác cao trong không gian hẹp. Ca mổ diễn ra thành công. Khối bướu được lấy trọn, trong khi chức năng thận sau mổ vẫn duy trì ổn định như trước phẫu thuật.
“Nếu không có robot, tôi nghĩ trường hợp này sẽ rất khó,” TS.BS. Nguyễn Ngọc Hà nhận định.
Tương tự, robot cũng mang lại rất nhiều giá trị trong phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt. Trong phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc thì ngoài vấn đề phải đảm bảo vấn đề ung thư học, có nghĩa là phải cắt bỏ hoàn toàn tuyến tiền liệt chứa khối ung thư bên trong, việc bảo tồn chức năng kiểm soát nước tiểu và chức năng tình dục cực kỳ quan trọng, là yếu tố quyết định chất lượng sống của bệnh nhân sau mổ.
Thật vậy, để bảo tồn được chức năng kiểm soát nước tiểu và chức năng cương, bác sĩ cần bảo tồn cơ thắt niệu đạo ngoài, bảo tồn cổ bàng quang, bảo tồn bó mạch thần kinh cương ở sau bên của tuyến tiền liệt, và bảo tồn tối đa các cấu trúc vùng chậu như mạc nội chậu. Robot với ưu điểm có dụng cụ thao tác nhỏ, linh hoạt, có khả năng xoay 360 độ như tay người, hình ảnh ba chiều phóng đại rõ nét, giúp bác sĩ nhận biết tốt các cấu trúc cần bảo tồn. Do đó, phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc bằng robot được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong điều trị triệt căn ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn khu trú. Robot giúp cân bằng giữa yêu cầu đảm bảo về mặt ung thư học và mục tiêu bảo tồn chức năng cho bệnh nhân.
“So với phẫu thuật nội soi truyền thống, robot thực sự là một cuộc cách mạng trong phẫu thuật tiết niệu” bác sĩ Hà nhấn mạnh.
TS.BS Nguyễn Ngọc Hà thăm khám cho bệnh nhân
Công nghệ chỉ phát huy giá trị trong một “hệ sinh thái” đúng nghĩa
Nền tảng chuyên môn của bác sĩ Hà được xây dựng qua nhiều năm đào tạo tại các trung tâm Phẫu thuật tiết niệu hàng đầu trong nước và quốc tế. Anh từng là bác sĩ nội trú chuyên ngành Ngoại Tiết niệu tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Chợ Rẫy. Anh tiếp tục tham gia chương trình nghiên cứu sinh lâm sàng (clinical fellowship) về phẫu thuật robot trong Tiết niệu tại Bệnh viện Bundang Đại học Quốc Gia Seoul (Hàn Quốc), trước khi tiếp tục nhận học bổng MEXT của chính phủ Nhật Bản vào năm 2020 để nghiên cứu chuyên sâu về các công nghệ năng lượng mới trong y học.
Tuy vậy, theo anh, công nghệ hiện đại không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công của một ca mổ. Với cái nhìn sắc sảo của một chuyên gia, được nhận xét là rất yêu thích và bén nhạy với công nghệ mới – nhưng bác sĩ Hà chưa bao giờ thần thánh hóa máy móc một cách mù quáng. “Robot, dù đắt tiền và hiện đại cỡ nào, nếu đứng một mình cũng chỉ là vật vô tri. Nhưng nếu được ứng dụng trong một môi trường y khoa chuyên nghiệp và được điều khiển bởi bác sĩ được đào tạo bài bản, tận tâm, thì giá trị cộng hưởng sẽ mang lại lợi ích cao nhất cho người bệnh”, anh chia sẻ.
Chính vì vậy, ngoài công tác tại các bệnh viện công lập và trường đại học, bác sĩ Hà lựa chọn dành thời gian cộng tác tại Bệnh viện FV -nơi anh đánh giá có môi trường vận hành đạt chuẩn quốc tế, với triết lý điều trị lấy người bệnh làm trung tâm, như cách anh nói – “thực sự không thua kém các trung tâm ngoại khoa lớn tại châu Á”.
TS.BS Nguyễn Ngọc Hà cùng hệ thống da Vinci Xi tại Bệnh viện FV
Theo anh, trong phẫu thuật hiện đại, thành công không đến từ một cá nhân mà là kết quả của cả hệ thống phối hợp: gây mê, điều dưỡng dụng cụ, phụ mổ và quy trình vận hành đồng bộ. Khi “hệ sinh thái” đó vận hành hiệu quả, bác sĩ có thể tập trung tối đa cho chuyên môn và người bệnh là người hưởng lợi nhiều nhất. “Và FV đáp ứng được tất cả các yêu cầu đó” anh nhấn mạnh.
Mang trong mình trái tim của một người thầy thuốc và tầm nhìn của một nhà giáo, nhà nghiên cứu, TS.BS Nguyễn Ngọc Hà cho biết anh vẫn đang theo đuổi mục tiêu đưa các tiêu chuẩn điều trị tiên tiến của thế giới đến gần hơn với bệnh nhân Việt Nam — để sau mỗi cuộc mổ, người bệnh không chỉ sống, mà còn sống khỏe và sống tốt.
Liên hệ thăm khám cùng TS.BS Nguyễn Ngọc Hà tại Bệnh viện FV qua: (028) 3511 3333
