7 dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng dễ bị nhầm lẫn

Dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường khởi phát khi niêm mạc mũi và xoang phản ứng quá mức với các dị nguyên trong không khí như phấn hoa, bụi nhà, nấm mốc hay lông động vật. Đây là một dạng bệnh lý mạn tính dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc viêm mũi dị ứng thông thường do nhiều triệu chứng viêm xoang trùng lặp. Nếu không được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách, tình trạng này có thể tiến triển kéo dài, dẫn đến viêm xoang mạn và ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe cũng như chất lượng sinh hoạt hằng ngày. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng phân tích chi tiết những dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng giúp bạn nhận biết sớm để điều trị hiệu quả.

1. Viêm xoang mũi dị ứng là gì? Vì sao dễ bị nhầm lẫn với bệnh khác?

Nhiều người khi xuất hiện dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường không biết rằng đây là phản ứng mẫn cảm của niêm mạc mũi với các dị nguyên trong môi trường như phấn hoa, lông thú cưng, bụi mịn, mạt nhà, khói ô nhiễm hay các hóa chất có trong mỹ phẩm. Khác với những dạng viêm do vi khuẩn, virus hoặc nấm, tình trạng này phát triển chủ yếu từ cơ chế dị ứng của cơ thể.

Để hiểu rõ hơn viêm xoang dị ứng hay viêm xoang mũi dị ứng, cần biết rằng mũi và các xoang mặt được nối thông với nhau qua nhiều lỗ dẫn lưu nhỏ. Khi viêm mũi dị ứng kéo dài, niêm mạc sưng nề làm bít tắc những lỗ này, khiến dịch trong xoang không thoát ra được. Sự ứ đọng kéo dài dễ dẫn tới bội nhiễm, tạo thành viêm xoang đi kèm. Đây cũng là lý do các dấu hiệu viêm xoang và triệu chứng dị ứng mũi thường chồng lấp, gây khó khăn khi phân biệt.

Về phân loại, viêm xoang mũi dị ứng được chia thành hai dạng phổ biến:

• Viêm mũi xoang dị ứng theo mùa: Bệnh bùng phát vào những thời điểm nhất định, thường gặp vào mùa xuân hoặc mùa thu khi lượng phấn hoa tăng cao.
• Viêm mũi xoang dị ứng quanh năm: Xuất hiện bất kỳ lúc nào khi cơ thể tiếp xúc với dị nguyên, không phụ thuộc thời tiết hay mùa vụ.

Một số bệnh lý khác như polyp mũi, lệch vách ngăn, viêm mũi hoặc viêm xoang mạn tính cũng có dấu hiệu bị viêm xoang tương tự: nghẹt mũi, chảy dịch, đau nhức và áp lực vùng xoang. Do các biểu hiện khá giống nhau, việc tự chẩn đoán thường dễ sai lệch. Chỉ có thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng mới giúp xác định chính xác nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.

2. Nguyên nhân gây viêm mũi xoang dị ứng

Những dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường bắt nguồn từ việc cơ thể phản ứng quá mức với các yếu tố trong môi trường sống. Khi tiếp xúc với dị nguyên, hệ miễn dịch lập tức kích hoạt phản ứng viêm, gây phù nề niêm mạc và tạo ra nhiều triệu chứng viêm xoang khó chịu.

Các nguyên nhân viêm xoang thường gặp bao gồm:

• Thay đổi thời tiết đột ngột, đặc biệt là khi chuyển mùa.
• Phấn hoa từ cây cỏ.
• Lông động vật, vảy da hoặc chất thải của thú nuôi.
• Bụi mịn trong nhà và ngoài trời.
• Ô nhiễm không khí, khói xe, khói thuốc.
• Hóa mỹ phẩm như dầu gội, nước xả vải, xà phòng.
• Nấm mốc trong không gian ẩm thấp.

Khi người bệnh tiếp xúc lặp lại với các yếu tố trên, niêm mạc mũi – xoang dễ bị kích ứng, dẫn đến phù nề, tắc nghẽn và khởi phát những dấu hiệu bị viêm xoang dai dẳng nếu không kiểm soát tốt.

3. 7 dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường gặp (dễ nhầm lẫn)

Những dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường khởi phát âm thầm, dễ gây nhầm lẫn với cảm lạnh, viêm mũi hoặc viêm xoang do nhiễm trùng. Điểm chung của nhóm bệnh lý mũi xoang này là đều có triệu chứng như nghẹt mũi, chảy dịch, hắt hơi, đau vùng mặt… khiến người bệnh khó tự phân biệt. Dưới đây là 7 dấu hiệu quan trọng nhất giúp nhận biết sớm và phân biệt chính xác viêm xoang mũi dị ứng.

3.1 Nghẹt mũi kéo dài, thở khó

Nghẹt mũi là dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng xuất hiện sớm và phổ biến nhất. Tình trạng này hình thành do niêm mạc xoang – mũi bị phù nề, làm hẹp các đường dẫn khí. Người bệnh có cảm giác khó thở bằng mũi, buộc phải thở bằng miệng, đặc biệt khi tiếp xúc với dị nguyên như bụi, lông thú, phấn hoa hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột.

Không giống viêm xoang do vi khuẩn vốn thường đi kèm sốt và dịch đặc, nghẹt mũi do dị ứng thường diễn tiến kéo dài theo từng đợt. Nhiều người mô tả cảm giác “không khí khó đi vào”, ngủ không sâu giấc do tắc nghẽn luân phiên hai bên mũi. Đây cũng là một trong những triệu chứng viêm xoang quan trọng giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán sớm.

3.2 Chảy nước mũi trong, loãng, không đặc

Khi niêm mạc mũi bị kích ứng, tuyến nhầy hoạt động mạnh hơn, tạo ra lượng dịch lớn. Dịch mũi trong, loãng và chảy liên tục là đặc trưng thường gặp trong dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với nhiễm trùng xoang, nơi dịch mũi thường đặc, màu vàng hoặc xanh và có mùi hôi.

Nhiều bệnh nhân ghi nhận hiện tượng dịch chảy “ròng ròng” khi tiếp xúc với phấn hoa, mạt bụi hoặc thời điểm sáng sớm. Không ít người vì thấy dịch trong nên chủ quan, dễ nhầm lẫn với cảm lạnh, dẫn đến chẩn đoán muộn. Trên thực tế, tình trạng này chính là một dấu hiệu bị viêm xoang đặc thù của dị ứng, cần được kiểm soát sớm để tránh phù nề kéo dài.

3.3 Hắt hơi liên tục, nhất là vào buổi sáng

Hắt hơi từng tràng dài, đặc biệt vào sáng sớm, là dấu hiệu kinh điển được ghi nhận trong đa số trường hợp dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng. Khi dị nguyên tiếp xúc với niêm mạc, hệ miễn dịch phản ứng bằng cách giải phóng histamin, gây ngứa và kích thích phản xạ hắt hơi.

Nhiều bệnh nhân mô tả tình trạng “hắt hơi không dừng lại được”, kèm theo cảm giác rát trong mũi và chảy nước mắt. Đây là biểu hiện có giá trị phân biệt cao vì cảm lạnh thông thường hiếm khi gây hắt hơi kéo dài theo chuỗi. Hắt hơi liên tục cũng là một trong những triệu chứng viêm xoang giai đoạn sớm của viêm mũi xoang dị ứng.

3.4 Ngứa mũi, ngứa mắt và chảy nước mắt

Ngứa là triệu chứng đặc trưng của viêm xoang mũi dị ứng. Khi niêm mạc phản ứng với dị nguyên, người bệnh gần như luôn cảm thấy ngứa sâu bên trong mũi, kèm cảm giác châm chích vùng mặt. Nhiều trường hợp còn xuất hiện ngứa mắt, đỏ mắt hoặc chảy nước mắt liên tục.

Khác với cảm lạnh, các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng này xuất phát từ cơ chế miễn dịch của cơ thể, thường đi kèm với hắt hơi và chảy nước mũi trong. Đây là nhóm biểu hiện đặc thù, có thể giúp phân biệt rõ ràng với dấu hiệu viêm xoang do vi khuẩn (vốn hiếm khi gây ngứa).

3.5 Đau nhức vùng trán, hai bên má hoặc quanh hốc mũi

Khi các xoang bị tắc nghẽn, áp lực trong xoang tăng lên khiến người bệnh cảm thấy đau âm ỉ vùng trán, sống mũi, giữa hai mắt hoặc hai bên má. Cảm giác nặng mặt thường tăng khi nằm xuống, cúi đầu, hoặc khi tiếp xúc dị nguyên quá mức.

Nhiều người dễ lầm tưởng đây là đau đầu do căng thẳng hoặc mệt mỏi, dẫn đến bỏ qua một dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng quan trọng. Đau xoang trong viêm xoang mũi dị ứng thường không quá dữ dội như viêm xoang nhiễm khuẩn nhưng kéo dài và gây khó chịu dai dẳng.

3.6 Ho khan kéo dài, đặc biệt vào ban đêm

Ho khan là hệ quả của hiện tượng “chảy dịch sau mũi” (post-nasal drip). Dịch từ mũi chảy xuống thành sau họng, kích thích niêm mạc họng và tạo ra cơn ho khan, thường tăng mạnh vào ban đêm hoặc sáng sớm.

Điểm đáng chú ý, ho do viêm xoang mũi dị ứng không kèm sốt, không khạc đờm đặc, khác biệt với ho do viêm nhiễm đường hô hấp dưới. Nếu thấy ho khan kéo dài nhiều tuần kèm nghẹt mũi và chảy nước mũi trong, nhiều khả năng đây là dấu hiệu bị viêm xoang mũi dị ứng.

3.7 Mệt mỏi, giảm khứu giác tạm thời

Khi niêm mạc mũi phù nề kéo dài, luồng khí khó tiếp cận vùng khứu giác, khiến khả năng ngửi giảm tạm thời. Người bệnh thường mô tả “không ngửi rõ mùi”, ăn uống kém ngon, cơ thể mệt mỏi và kém tập trung.

Giảm khứu giác thoáng qua là dấu hiệu cho thấy mức độ viêm xoang đã ảnh hưởng đến hoạt động sinh lý bình thường của mũi. Nếu không kiểm soát kịp thời, tình trạng phù nề mạn tính có thể khiến dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng tiến triển nặng hơn.

4. Cách phân biệt viêm xoang mũi dị ứng với các bệnh dễ nhầm lẫn

Nhiều người khi xuất hiện dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường không biết rằng nhóm bệnh mũi xoang có biểu hiện khá tương đồng, dễ khiến người bệnh tự chẩn đoán sai. Điều này dẫn đến việc điều trị không đúng hướng và khiến triệu chứng viêm xoang kéo dài hơn. Sau đây là hướng phân biệt chi tiết giữa các bệnh lý thường dễ nhầm lẫn với viêm xoang mũi dị ứng dựa trên mô tả lâm sàng.

4.1 Viêm xoang mũi dị ứng

Viêm xoang mũi dị ứng xảy ra khi niêm mạc mũi – xoang phản ứng quá mức với dị nguyên như phấn hoa, lông thú, bụi mạt hoặc thời tiết lạnh. Dựa trên 7 dấu hiệu kể trên, đặc điểm nhận diện nổi bật gồm có:

• Nước mũi trong, loãng, chảy liên tục, không có mùi.

• Không sốt, cơ thể chỉ hơi mệt do tắc nghẽn và chảy dịch kéo dài.
• Ngứa mũi, ngứa mắt, dễ hắt hơi theo từng tràng, nhất là buổi sáng.
• Ngạt mũi từng bên hoặc luân phiên, tăng khi tiếp xúc dị nguyên.

Những biểu hiện này thường xuất hiện theo đợt và lặp lại khi người bệnh tiếp xúc yếu tố kích hoạt. Đây là nhóm dấu hiệu quan trọng giúp phân biệt với các bệnh lý mũi xoang khác.

4.2 Viêm xoang nhiễm trùng

Khác với dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng, viêm xoang do vi khuẩn có mức độ nặng và rầm rộ hơn. Một số đặc điểm điển hình:

• Sốt, thường từ 38 – 39°C, mệt mỏi rõ rệt.
• Đau nhức vùng mặt dữ dội, tăng khi cúi đầu hoặc ấn vào xoang trán, xoang hàm.
• Dịch mũi đặc, màu vàng hoặc xanh, đôi khi có mùi hôi.
• Hơi thở nặng mùi, cảm giác căng tức mặt liên tục.

Viêm xoang nhiễm trùng thường diễn tiến sau một đợt cảm cúm hoặc viêm mũi kéo dài, do lỗ thông xoang bị bít tắc và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

4.3 Cảm lạnh thông thường

Cảm lạnh cũng gây nghẹt mũi và chảy dịch, khiến nhiều người nhầm với triệu chứng viêm xoang. Tuy nhiên, bệnh có những đặc điểm dễ nhận biết:

• Triệu chứng ngắn ngày, thường 5 – 7 ngày rồi tự khỏi.
• Gây đau họng, ho nhẹ, mệt mỏi, đôi khi có sốt.
• Dịch mũi lúc đầu trong nhưng có thể chuyển đục sau vài ngày, nhưng không kéo dài như viêm xoang.

Điểm quan trọng: cảm lạnh không gây ngứa mũi hay ngứa mắt như viêm xoang dị ứng.

4.4 Viêm mũi vận mạch

Đây là tình trạng rối loạn điều hòa mạch máu ở niêm mạc mũi, không liên quan đến phản ứng dị ứng. Vì vậy, rất dễ nhầm lẫn với một số dấu hiệu bị viêm xoang. Tuy nhiên, bệnh có đặc trưng riêng:

• Không có yếu tố kích hoạt rõ ràng (không do phấn hoa, bụi hay lông động vật).
• Dịch mũi trong nhưng không kèm ngứa hay hắt hơi tràng dài.
• Thường nặng lên khi thay đổi nhiệt độ, stress hoặc ăn thức ăn cay nóng.

Viêm mũi vận mạch không gây viêm xoang trực tiếp nhưng có thể khiến người bệnh ngạt mũi kéo dài, dẫn đến dễ nhầm với dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng.

5. Chẩn đoán và điều trị viêm xoang mũi dị ứng

Sau khi nhận biết dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng, bước tiếp theo quan trọng không kém là được thăm khám và chẩn đoán chính xác. Điều này giúp bác sĩ phân biệt rõ tình trạng dị ứng với các bệnh lý mũi xoang khác, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, hạn chế tái phát và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

5.1 Phương pháp chẩn đoán viêm xoang mũi dị ứng

Trong lâm sàng, chẩn đoán viêm mũi xoang dị ứng dựa trên triệu chứng đặc trưng, tiền sử dị ứng và đáp ứng của người bệnh với nhóm thuốc kháng histamin hoặc corticoid xịt mũi. Việc nhận diện bệnh dễ dàng hơn khi người bệnh xuất hiện triệu chứng theo mùa hoặc xác định được yếu tố khởi phát rõ ràng như phấn hoa, lông thú, bụi mạt nhà… Những trường hợp có nhiều tác nhân kích hoạt hoặc phản ứng quá mẫn mạnh càng củng cố khả năng mắc bệnh.

Để đánh giá xem người bệnh đã có viêm xoang kèm theo hay chưa (một tình trạng thường gặp ở người có dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng kéo dài) bác sĩ sẽ thực hiện nội soi mũi hoặc chụp CT scan xoang. Các kỹ thuật này cho phép quan sát rõ mức độ phù nề niêm mạc, dịch trong xoang và những bất thường cấu trúc.

Cùng với đó, nhằm xác định chính xác tác nhân dị ứng, người bệnh có thể được chỉ định test chích da (skin prick test). Một lượng nhỏ dị nguyên được bôi hoặc chích nông vào da; nếu người bệnh nhạy cảm với chất nào, tại vùng đó sẽ nổi mẩn đỏ hoặc sưng nhẹ.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ yêu cầu xét nghiệm máu hoặc xét nghiệm RAST để đo lượng kháng thể IgE đặc hiệu. Đây là xét nghiệm hữu ích khi người bệnh có các triệu chứng viêm xoang nhưng không thể thực hiện test da hoặc nghi ngờ nhiều dị nguyên cùng lúc.

5.2 Cách điều trị viêm xoang mũi dị ứng hiệu quả

Lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào mức độ nặng nhẹ của triệu chứng và việc người bệnh có viêm xoang kèm theo hay không. Trước khi dùng thuốc, người bệnh nên đến khám tại chuyên khoa Tai Mũi Họng để được đánh giá chính xác. Tự ý sử dụng thuốc có thể khiến bệnh kéo dài hoặc gây tác dụng phụ không mong muốn.

5.2.1 Các phương pháp điều trị bằng thuốc

Thuốc kháng histamin

Đây là nhóm thuốc giúp kiểm soát dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng như hắt hơi, chảy mũi, ngứa mũi. Thuốc có thể ở dạng viên uống, siro hoặc xịt, thường mang lại cải thiện rõ rệt trong giai đoạn khởi phát.

Thuốc ức chế leukotriene

Nhóm thuốc này làm giảm phóng thích leukotriene – một chất trung gian gây viêm trong phản ứng dị ứng. Thuốc hữu ích cho người bệnh có kèm hen suyễn hoặc viêm mũi xoang dị ứng dai dẳng.

Thuốc thông mũi

Có dạng uống hoặc xịt, giúp giảm nghẹt mũi do co mạch niêm mạc. Tuy nhiên, thuốc cần được sử dụng đúng chỉ định để tránh nguy cơ lệ thuộc hoặc viêm mũi do thuốc.

Thuốc xịt cromolyn natri

Cromolyn giúp ổn định dưỡng bào, hạn chế giải phóng histamin và các chất gây phản ứng dị ứng. Thuốc phát huy tác dụng tốt nhất khi dùng trước lúc tiếp xúc với dị nguyên.

Thuốc corticoid xịt mũi

Corticoid dạng xịt có tác dụng giảm viêm tại chỗ, cải thiện nghẹt mũi và các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng kéo dài. Thuốc thường được kết hợp với kháng histamin để tối ưu hiệu quả. Corticoid đường uống chỉ dùng ngắn ngày khi triệu chứng quá nặng.

Liệu pháp miễn dịch (tiêm hoặc đặt thuốc dưới lưỡi)

Khi thuốc điều trị thông thường không hiệu quả hoặc gây nhiều tác dụng phụ, liệu pháp miễn dịch sẽ được cân nhắc. Người bệnh được đưa vào cơ thể một lượng nhỏ dị nguyên theo lịch trình 3 – 5 năm, giúp hệ miễn dịch “làm quen” và giảm dần phản ứng quá mẫn.

Liệu pháp này đặc biệt hiệu quả với người dị ứng mạt bụi, phấn hoa, lông mèo và có thể giúp ngăn ngừa hen suyễn ở trẻ có cơ địa dị ứng.

5.2.2 Điều trị bằng phẫu thuật

Phẫu thuật xoang có thể được chỉ định khi người bệnh có viêm xoang mạn tính, polyp mũi hoặc phì đại cuốn mũi không đáp ứng thuốc. Phẫu thuật giúp cải thiện thông khí xoang, giảm tắc nghẽn và hạn chế tái phát các triệu chứng viêm xoang kéo dài.

Tuy nhiên, theo TS.BS Võ Công Minh, Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện FV, lĩnh vực viêm xoang rất rộng và điều trị viêm xoang cần dựa vào nguyên nhân để có phương pháp điều trị thích hợp. Không phải lúc nào cũng cần phẫu thuật, viêm xoang vẫn có thể được điều trị thành công bằng phương pháp nội khoa hay can thiệp ít xâm lấn tại Bệnh viện FV.

Ngoài các phương pháp điều trị, bệnh nhân cần chủ động tránh các tác nhân gây viêm xoang như khói thuốc, mùi hóa chất, lông thú hoặc môi trường ô nhiễm. Việc nhận biết cơ địa dị ứng và theo dõi sát dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng sẽ giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và ngăn ngừa tái phát.

6. Khi nào nên đến gặp bác sĩ và điều trị tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV

Khi xuất hiện các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng kéo dài hoặc tiến triển nặng dần, người bệnh cần thăm khám sớm để được đánh giá chính xác và điều trị kịp thời. Viêm mũi xoang không được kiểm soát đúng cách có thể chuyển sang mạn tính, ảnh hưởng chức năng hô hấp, giấc ngủ và chất lượng sống.

6.1 Triệu chứng cảnh báo cần đến bệnh viện sớm

Người bệnh nên đến gặp bác sĩ Tai Mũi Họng khi có các biểu hiện:

• Nghẹt mũi dai dẳng, khó thở kéo dài nhiều tuần
• Đau hoặc căng tức vùng trán và hai bên gò má
• Giảm hoặc mất khứu giác
• Ho kéo dài, đặc biệt khi nằm hoặc về đêm

Đây đều là những biểu hiện thường gặp song dễ bị bỏ qua, tương tự như các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng mà nhiều người tự xem nhẹ.

6.2 Quy trình chẩn đoán hiện đại tại Bệnh viện FV

Tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV, người bệnh được tiếp cận đầy đủ các kỹ thuật chẩn đoán chuyên sâu, bao gồm:

• Nội soi mũi xoang bằng hệ thống nội soi ánh sáng lạnh chất lượng cao
• Test dị ứng chuyên sâu để xác định dị nguyên gây phản ứng quá mẫn
• CT-scan xoang khi cần đánh giá mức độ viêm, cấu trúc xoang hoặc phát hiện bất thường

Quy trình thăm khám được xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế, giúp phát hiện sớm các vấn đề phức tạp liên quan đến viêm xoang và viêm mũi dị ứng.

6.3 Lợi thế khi điều trị tại Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện FV

• Hệ thống trang thiết bị nội soi hiện đại, hình ảnh rõ nét, hỗ trợ bác sĩ quan sát chính xác vùng xoang – mũi
• Phòng xét nghiệm dị ứng chuyên sâu, giúp nhận diện tác nhân dị ứng với độ tin cậy cao
• Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, dẫn dắt bởi các chuyên gia nhiều năm công tác trong lĩnh vực Tai Mũi Họng
• Phác đồ điều trị cá thể hóa, phù hợp từng cơ địa, từng mức độ bệnh; đảm bảo an toàn, hiệu quả và hạn chế tái phát

6.4 Ý kiến chuyên môn từ TS.BS Võ Công Minh – Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện FV

Theo TS.BS Võ Công Minh – Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện FV nhiều trường hợp viêm xoang nặng hoặc viêm đa xoang xuất phát từ các vấn đề cấu trúc như phì đại cuốn mũi, vẹo vách ngăn, polyp mũi, u nhú hoặc viêm xoang do nấm. Các bệnh nhân này thường có các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng kèm theo, khiến triệu chứng trầm trọng hơn.

Trong những tình huống này, người bệnh cần điều trị nội khoa ổn định kết hợp can thiệp chuyên sâu như:

• Phẫu thuật nội soi xoang
• Đốt cuốn mũi bằng sóng cao tần – phương pháp ít xâm lấn, giảm đau, hồi phục nhanh
• Loại bỏ polyp hoặc khối u bằng kỹ thuật nội soi tinh vi, nhằm bảo tồn cấu trúc xoang

Hiệu quả điều trị phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật và kinh nghiệm phẫu thuật viên, đặc biệt trong việc loại bỏ chọn khối bệnh lý mà vẫn giữ được cấu trúc xoang nguyên vẹn.

Tầm quan trọng của tái khám sau phẫu thuật

Bác sĩ Minh lưu ý: Nhiều bệnh nhân sau phẫu thuật xoang thấy triệu chứng cải thiện nên bỏ qua tái khám. Tuy nhiên, để đảm bảo điều trị trọn vẹn và ngăn nguy cơ tái viêm, bệnh nhân cần tái khám ít nhất 2 lần sau phẫu thuật. Việc theo dõi này giúp bác sĩ kịp thời điều chỉnh điều trị nếu còn viêm âm ỉ hoặc phù nề niêm mạc.

Theo dõi và điều trị lâu dài viêm xoang mũi dị ứng theo cơ địa

Một số bệnh nhân sinh ra đã có cơ địa dị ứng với phấn hoa, lông chó mèo, mạt bụi hoặc thậm chí thời tiết lạnh. Vì vậy, dù điều trị tốt, chỉ cần tiếp xúc lại dị nguyên, các triệu chứng sẽ nhanh chóng bùng phát như nghẹt mũi, ho, nhức đầu – những dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường gặp.

TS.BS Công Minh cho biết, mục tiêu điều trị nhóm bệnh nhân này không phải “khỏi hoàn toàn”, mà là:

• Giảm thời gian mắc bệnh
• Giảm mức độ nặng của từng đợt viêm
• Phòng ngừa bùng phát khi tiếp xúc dị nguyên

Ví dụ: nếu một người bị nghẹt mũi và đau đầu khoảng 3 tháng/năm, mục tiêu điều trị là giúp giảm xuống chỉ còn vài ngày, đồng thời ngăn triệu chứng tiến triển nặng khi tiếp xúc dị nguyên như phấn hoa hoặc lông thú.

Lời khuyên quan trọng cho người có cơ địa dị ứng

• Hạn chế tiếp xúc với dị nguyên đã xác định
• Nếu dị ứng lông chó mèo, nên tránh ôm, hôn hoặc để thú cưng ngủ cùng
• Có thể chọn các giống chó ít rụng lông (như Poodle) nếu bắt buộc phải nuôi
• Giữ nhà cửa sạch sẽ, hút bụi thường xuyên để giảm mạt bụi – tác nhân kích hoạt phổ biến

Điều trị dứt điểm bệnh viêm xoang: Khi nào dùng thuốc, khi nào phẫu thuật? Xem ngay câu trả lời qua video: 

7. Cách phòng ngừa viêm xoang mũi dị ứng hiệu quả

Để hạn chế tình trạng tái phát các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng, việc chủ động chăm sóc sức khỏe hô hấp đóng vai trò quan trọng. Theo TS.BS Võ Công Minh, dự phòng viêm xoang không chỉ dừng ở việc tránh tiếp xúc dị nguyên mà cần kết hợp nhiều biện pháp sinh hoạt khoa học và duy trì miễn dịch ổn định.

Một số biện pháp được khuyến nghị gồm:

• Phòng ngừa cảm lạnh và cúm: Vì các bệnh lý đường hô hấp trên dễ làm phù nề niêm mạc mũi xoang, tạo điều kiện khởi phát viêm xoang.
• Tăng cường rau củ quả: Các loại trái cây giàu vitamin C, chất chống oxy hóa giúp nâng đỡ hệ miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm trùng.
• Kiểm soát dị ứng: Tránh phấn hoa, lông thú, bụi mịn, khói thuốc hoặc các chất ô nhiễm. Với người có cơ địa dễ xuất hiện dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng, đây là biện pháp quan trọng nhất.
• Tiêm vắc-xin cúm hằng năm, đặc biệt ở nhóm dễ bị kích hoạt viêm mũi xoang mùa lạnh.
• Rửa tay thường xuyên, giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ để tránh tiếp xúc tác nhân gây kích ứng.
• Uống đủ nước: Giúp lớp nhầy mũi xoang duy trì độ ẩm, hỗ trợ quá trình dẫn lưu dịch xoang hiệu quả.
• Dùng thuốc thông mũi đúng chỉ định khi mắc các bệnh hô hấp trên nhằm giảm tắc nghẽn và phòng ngừa viêm xoang thứ phát.

Việc duy trì lối sống điều độ và tránh xa dị nguyên phù hợp từng cơ địa sẽ giúp hạn chế đáng kể tần suất tái phát của bệnh.

8. Một số câu hỏi thường gặp về viêm xoang mũi dị ứng

8.1 Dấu hiệu viêm xoang và viêm mũi dị ứng có giống nhau không?

Hai bệnh lý này có thể có triệu chứng khá tương đồng như nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau đầu. Tuy nhiên, dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng thường kèm ngứa mũi, hắt hơi và nước mũi trong. Trong khi đó, viêm xoang do nhiễm trùng lại gây đau nhiều hơn, nước mũi đặc hoặc vàng đục, có thể kèm sốt.

8.2 Chữa viêm xoang mũi dị ứng có cần phải dùng kháng sinh không?

Kháng sinh không được chỉ định cho viêm xoang dị ứng vì bệnh không do vi khuẩn gây ra. Người bệnh chỉ được dùng kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm hoặc viêm xoang do vi khuẩn theo đánh giá của bác sĩ.

8.3 Biến chứng của viêm xoang mũi dị ứng là gì?

Nếu không được kiểm soát tốt, viêm mũi xoang dị ứng có thể tiến triển thành:

• Viêm xoang mạn tính
• Phù nề niêm mạc kéo dài
• Ngủ ngáy, rối loạn giấc ngủ
• Ảnh hưởng vị giác – khứu giác
• Các đợt viêm dễ tái phát khi gặp dị nguyên

Với người đã có cơ địa dị ứng, các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng có thể bùng phát nhiều lần trong năm.

8.4 Viêm xoang mũi dị ứng kiêng gì và nên ăn gì?

Hiện chưa có chế độ ăn uống bắt buộc dành riêng cho bệnh nhân viêm xoang dị ứng. Tuy nhiên, chế độ dinh dưỡng hỗ trợ miễn dịch có thể giúp giảm nguy cơ tái bùng phát các triệu chứng.

Người bệnh nên:

• Uống nhiều nước để niêm mạc mũi xoang luôn ẩm và dễ dẫn lưu
• Tăng cường thực phẩm giàu vitamin C như cam quýt, dâu tây, cải bó xôi
• Bổ sung rau xanh, trái cây tươi, giúp giảm phản ứng viêm
• Hạn chế các thực phẩm cơ địa bị dị ứng, vì chúng có thể kích hoạt phản ứng quá mẫn, từ đó dẫn đến các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng tái phát

Kết luận

Viêm xoang mũi dị ứng là bệnh lý hô hấp thường gặp nhưng lại dễ bị bỏ qua do các triệu chứng tương tự cảm lạnh hoặc viêm mũi thông thường. Việc nhận biết sớm dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng và chủ động điều chỉnh môi trường sống, chế độ dinh dưỡng, kết hợp thăm khám chuyên khoa sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế diễn tiến mạn tính và ngăn ngừa biến chứng. Bất kỳ biểu hiện bất thường nào kéo dài, lặp đi lặp lại đều cần được đánh giá bởi bác sĩ Tai Mũi Họng để có phác đồ phù hợp và an toàn.

Nếu bạn đang gặp các dấu hiệu viêm xoang mũi dị ứng, nghẹt mũi kéo dài, đau đầu vùng trán – má hoặc tái phát nhiều lần trong năm, hãy chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Đặt lịch tư vấn với bác sĩ chuyên Khoa Tai Mũi Họng tại Bệnh viện FV ngay hôm nay để được kiểm tra toàn diện, xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ tổn thương xoang và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, giúp bạn sớm trở lại nhịp sống dễ chịu, thoải mái hơn.

Thông tin Bệnh viện FV:

• Số điện thoại: (028) 35 11 33 33
• Website: https://www.fvhospital.com/vi/
• Địa chỉ Bệnh viện FV: Số 06 Nguyễn Lương Bằng, Phường Tân Mỹ (Quận 7 cũ), TP.Hồ Chí Minh