Cắt tử cung là gì?

Cắt tử cung là phẫu thuật cắt bỏ tử cung.

Tại sao cần phẫu thuật cắt tử cung?

Cắt tử cung được dùng để điều trị một số bệnh lý ở phụ nữ, bao gồm:

• U xơ tử cung
• Ung thư phụ khoa
• Lạc nội mạc trong cơ tử cung
• Bệnh lý lạc nội mạc
• Sa tử cung
• Đau vùng chậu mãn tính
• Xuất huyết tử cung bất thường.

Ngoại trừ ung thư, đối với hầu hết các tình trạng bệnh nêu trên thì phẫu thuật cắt tử cung chỉ là một trong các lựa chọn điều trị. Bạn không cần phải cân nhắc phẫu thuật cắt tử cung nếu điều trị thuốc hoặc các thủ thuật phụ khoa ít xâm lấn có thể xử trí các triệu chứng.

Bạn không thể mang thai sau phẫu thuật cắt tử cung. Vì vậy, nếu bạn không chắc chắn là đã sẵn sàng để từ bỏ khả năng sinh sản, hãy tham khảo các phương pháp điều trị khác.

Bộ phận nào được loại bỏ khi phẫu thuật cắt tử cung?

Có nhiều phương pháp cắt tử cung khác nhau. Phương pháp cắt tử cung tốt nhất dành cho bạn sẽ phụ thuộc vào lý do phẫu thuật, tuổi tác, tổng trạng và các yếu tố khác:

• Cắt tử cung toàn phần, là cắt bỏ cả tử cung và cổ tử cung. Ống dẫn trứng thường cũng được cắt bỏ (cắt ống dẫn trứng hai bên);
• Cắt tử cung bán phần, là chỉ cắt bỏ tử cung nhưng không cắt cổ tử cung;
• Cắt tử cung kèm cắt ống dẫn trứng-buồng trứng (cắt bỏ một hay cả hai buồng trứng và các ống dẫn trứng) cùng lúc.

Cắt ống dẫn trứng-buồng trứng sẽ dẫn đến tình trạng gọi là mãn kinh do phẫu thuật. Khi bị mãn kinh do phẫu thuật, các triệu chứng mãn kinh thường bắt đầu đột ngột ở phụ nữ sau khi thực hiện phẫu thuật. Tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng của các triệu chứng đến chất lượng cuộc sống, bạn có thể cần điều trị ngắn hạn bằng liệu pháp hoócmôn thay thế.

Các phương pháp khác nhau để phẫu thuật cắt tử cung?

Có 3 phương pháp để cắt tử cung:

• Cắt tử cung qua đường âm đạo: là phẫu thuật cắt tử cung và đóng vết thương thực hiện qua đường âm đạo. Không có đường rạch bụng;
• Cắt tử cung qua đường bụng: tử cung được cắt qua đường rạch ở bụng dưới. Đường rạch dài khoảng 15-20 cm và chạy ngang qua bụng, thường là dưới đường bikini. Ít gặp hơn là đường rạch dọc chạy từ rốn xuống vùng xương mu;
• Cắt tử cung qua nội soi: bốn lỗ mở nhỏ được rạch ở bụng để thao tác cắt bỏ các bộ phận tương ứng là tử cung, buồng trứng và ống dẫn trứng ở vùng chậu. Sau đó, tử cung thường được lấy ra qua ngã âm đạo.

Phẫu thuật nội soi cắt tử cung được nhiều bác sĩ phẫu thuật lựa chọn vì thời gian nằm viện ngắn hơn, ít đau hơn, ít biến chứng hơn và nhanh trở lại hoạt động bình thường hơn phương pháp cắt tử cung qua đường bụng. Cắt tử cung qua đường âm đạo ít được thực hiện nhưng là một lựa chọn tốt cho bệnh nhân phù hợp. Cuối cùng, sự lựa chọn giữa ba kỹ thuật sẽ phụ thuộc vào lý do phẫu thuật, tiền sử phẫu thuật bụng trước đây, tuổi tác của bệnh nhân và các yếu tố khác.

Nguy cơ của phẫu thuật cắt tử cung?

Phẫu thuật cắt tử cung thường là rất an toàn, nhưng bất kỳ ca đại phẫu nào cũng có nguy cơ biến chứng, bao gồm:

• Tổn thương bàng quang hoặc niệu quản (ống dẫn từ thận vào bàng quang)
• Xuất huyết cần truyền máu
• Tổn thương ruột
• Phẫu thuật lại do chảy máu hoặc các vấn đề ở vết thương
• Áp xe vùng chậu hoặc nhiễm trùng
• Có thể hình thành cục máu đông ở chân hoặc phổi

• Mãn kinh sớm hơn dù không cắt buồng trứng.

Một số biến chứng có thể cho thấy cần điều trị thêm hoặc phẫu thuật.

Quy trình phẫu thuật?

Trước phẫu thuật

Bạn sẽ gặp bác sĩ gây mê ít nhất 48 giờ trước phẫu thuật. Bạn sẽ có cơ hội đặt câu hỏi về vấn đề gây mê và về giảm đau sau phẫu thuật. Bác sĩ sẽ cung cấp tài liệu hướng dẫn cách chuẩn bị phẫu thuật.

Bạn  phải nhập viện một ngày trước phẫu thuật. Vào ngày hôm trước và sáng ngày phẫu thuật, bạn sẽ được hướng dẫn tắm bằng xà phòng sát khuẩn để giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Bạn thường được gây mê toàn thân để ngủ trong quá trình phẫu thuật. Quy trình này thường kéo dài khoảng một đến hai giờ, nhưng bạn cần dành thời gian để chuẩn bị trước khi vào phòng mổ.

Sau phẫu thuật

Sau phẫu thuật, bạn sẽ nằm trong phòng hồi tỉnh vài giờ để đảm bảo tình trạng ổn định trước khi về phòng bệnh.

Hầu hết bệnh nhân đều cảm thấy đau trong vài ngày đầu tiên và sẽ dùng thuốc giảm đau để giảm tình trạng này. Bạn cũng sẽ được chỉ định thuốc ngăn ngừa cục máu đông. Ống thông tiểu sẽ được rút sau phẫu thuật 12 hoặc 24 giờ và bạn có thể ăn sau khi về phòng bệnh vài giờ. Bệnh nhân có thể bị chảy máu âm đạo và cần mang băng vệ sinh.

Hầu hết bệnh nhân đều nằm viện 2 – 4 đêm sau phẫu thuật cắt tử cung nhưng có thể kéo dài lâu hơn. Ngày xuất viện chính xác sẽ phụ thuộc vào lý do phẫu thuật, tổng trạng và tiến triển sau phẫu thuật.

Xuất viện

Hãy đảm bảo nghỉ ngơi thật nhiều, ngay cả khi bạn cần vận động nhiều nhất có thể.

Cho đến sáu tuần sau phẫu thuật:

• Không nâng nhấc vật nặng;
• Tránh đặt bất kỳ vật gì vào âm đạo để có thời gian lành vết thương (ví dụ: sử dụng băng vệ sinh và không dùng tampon);
• Không giao hợp âm đạo.

Trở lại bệnh viện nếu:

• Vết thương bị đỏ hoặc viêm, đau;
• Sốt hơn 38°C;
• Chảy máu âm đạo nhiều, nhiều hơn so với kỳ kinh bình thường;
• Tiết dịch âm đạo gây khó chịu;
• Đau nhưng không thể giảm đau bằng thuốc giảm đau thông thường, đặc biệt là đau bụng;
• Khó tiểu hoặc có cảm giác nóng rát, châm chích khi đi tiểu;
• Đau hoặc sưng chân.

Cuộc sống sau phẫu thuật cắt tử cung

Phẫu thuật cắt tử cung sẽ thay đổi vĩnh viễn một số khía cạnh trong cuộc sống của bạn như:

• Bạn không còn kinh nguyệt nữa;
• Trong đa số trường hợp, bạn sẽ giảm dần các triệu chứng khiến cho bạn phải phẫu thuật;
• Bạn sẽ không thể mang thai;
• Nếu bạn đang ở giai đoạn tiền mãn kinh, phẫu thuật cắt buồng trứng cùng với cắt tử cung sẽ làm giai đoạn mãn kinh bắt đầu;
• Nếu cắt tử cung trước khi mãn kinh và không cắt buồng trứng, bạn có thể sẽ mãn kinh ở độ tuổi trẻ hơn độ tuổi mãn kinh trung bình;
• Nếu cắt tử cung một phần và không cắt cổ tử cung, bạn vẫn có nguy cơ ung thư cổ tử cung. Cần xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung – âm đạo thường xuyên để sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Các vấn đề khác trong cuộc sống sẽ trở lại bình thường hoặc có thể cải thiện khi bạn hồi phục sau phẫu thuật cắt tử cung như:

• Nếu có đời sống tình dục tốt trước khi cắt tử cung, bạn vẫn có thể duy trì sau đó. Một số phụ nữ thậm chí có nhiều khoái cảm tình dục hơn sau khi cắt tử cung. Điều này có thể là do cơn đau mãn tính hoặc tình trạng chảy máu nhiều gây ra bởi các vấn đề ở tử cung đã giảm;
• Việc giảm các triệu chứng có thể giúp nâng cao chất lượng cuộc sống. Bạn có thể cảm thấy hạnh phúc vì đã cải thiện sức khỏe và có cơ hội để tiếp tục cuộc sống của mình.

Ngược lại, bạn có thể mất cảm giác sau phẫu thuật cắt tử cung. Phụ nữ tiền mãn kinh phải phẫu thuật cắt tử cung để điều trị ung thư phụ khoa có thể rất đau buồn và trầm cảm vì mất khả năng sinh sản. Nếu nỗi buồn hoặc cảm xúc tiêu cực làm cản trở bạn tận hưởng cuộc sống mỗi ngày, hãy trao đổi với bác sĩ.